Baltacı Mehmed Paşa

  • Ölüm : 1712
  • Görev : lll. Ahmed devri sadrazamlığı

Bugün Çorum’a bağlı bir kaza olan Osmancık’ta doğan ve genç yaşta ilim merakıyla Trablus, Tunus ve Cezayir’e kadar giden Baltacı Mehmed Paşa, ilmini tamamlayıp İstanbul’da dönmesinin ardından akrabası Hacı Sefer Ağa vasıtasıyla saraya girdi. Saray içerisinde sırayla lakabını aldığı baltacılık, yazıcılık ve müzezzinlik gibi görevlerde bulundu. Sarayda bulunduğu faaliyetler Şehzade Ahmed ile yakın münasebet kurmasına vesile oldu. Edirne Vakası sırasında asilerle yakın ilişkiler kuran Baltalı Mehmed Paşa, Sultan III. Ahmed’in tahta geçmesinin ardından hızla yükseleceği ümidinde bulunsa da Sadrazam Moralı Damat Hasan Paşa, Baltacı Mehmed’i kendisine rakip gördüğünden uzun süre terfi ettirmedi.

Trablus ve Halep vilayetlerine saraydan uzaklaştırılmak amacıyla tahsildar olarak gönderilen Mehmed Paşa, Kalaylıkoz Ahmed Paşa’nın sadâreti döneminde İstanbul’a dönebildi. Bu süreçte bir süre kaptan-ı derya olarak görev yaptıktan sonra Kalaylıkoz Ahmed Paşa’nın görevden alınmasına neden olan birtakım girişimlerde bulundu ve sonuç olarak çok arzu ettiği sadrazamlık koltuğuna oturmayı başardı. Sadrazamlığı sürecinde önemli bir başarıya imza atamaya fırsat bulamadan görevden alınan Mehmed Paşa, sadrazamlık dönemi içerisinde kendine taraftar çok sayıda kişiyi göreve getirdi. Erzurum Valiliği'ne ve Sakız Muhafızlığı'na tayin edilen Mehmed Paşa, Numan Paşa’nın yerine ikinci defa sadrazamlığa getirildi. Osmanlı’nın kuzey sınırlarını ihlal eden Ruslar’a karşı yapılacak Prut Sefer’i hazırlıkları tamamlandıktan sonra İstanbul’dan ayrılan Paşa savaşa girişti. Ruslar’ı kuşatan Osmanlı Devleti’ne Kral Büyük Petro’nun sunduğu barış teklifi ardından Prut Antlaşması imzalandı ve bu durum savaşta üstün konumda olan Osmanlı Devleti'nin ileri gelenleri tarafından tepkiyle karşılandı. İstanbul’da Paşa’nın rüşvet aldığı, hatta Büyük Pedro'nun eşi I. Katerina’nın kendisine sunulduğu ve bu yüzden barışı kabul ettiği söylentileri yayılarak günümüze kadar tartışma konusu oldu.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Münir Aktepe, Baltacı Mehmed Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1992, cilt.5, sf.35-36

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun