Balım Sultan

  • Meslek : Mutasavvıf
  • Doğum : 1516
  • Ölüm : ?

Hacı Bektaş-ı Veli’den sonra ikinci pir olarak kabul edilmektedir. Asıl adının Hızır Balı olduğu yazılmaktadır. Yaşadığı dönemlerden kalma hiçbir belge bulunmamaktadır. Bu yüzden hakkında bilinen her şey yazılı ve sözlü olan Bektaşi geleneğine dayanmaktadır. Ancak bu geleneklerde rivayetler birbirini tutmamaktadır. Bu yüzden de Balım Sultan hakkında bugüne kadar herhangi bir monografi yayınlanmamıştır. Balım Sultan kapı kitabelerindeki bilgilere göre Resul Balı’nın oğlu olarak bilinmektedir. Fakat Bektaşi geleneklerine göre Resul Balı’nın değil Mürsel Balı’nın oğlu olduğu ve Hacı Bektaş’ın yol oğlu olduğunu göstermektedir. Baha Said, 1315 yılında yazılan bir yazıya göre Balım Sultan’ın Bektaşi şeyhlerinden olan Sersem Ali Baba’nın Dimetoka’da evliliğinden olan Sırp prensesinden olduğunu iddia etmektedir. Bundan dolayı rivayetlerin doğrulunu ispatlamak imkânsıza yakındır.

16. yüzyılın başından itibaren Bektaşilik tarikatı için önemli bir karakter oldu. II. Bayezid Balım Sultan’ı tekkeden alarak Hacı Bektaş Dergâhı’nın başına getirdi. Bu yüzden Bektaşi geleneği II. Bayezid’i Balım Sultan’ın müridi kabul etmiştir. Bektaşiliğin başında Sünni bir yapı olmasına rağmen Balım Sultan ile gayri Sünni bir tarikata geçtiği bilinmektedir. Balım sultan tarikatta köklü yenilikler yapmıştır. Bektaşilikteki on iki adam kültürü Balım Sultan zamanında ortaya çıktığı rivayet edilmektedir. Balım Sultan’ın bugüne kadar bir eseri bulunamamış fakat ona ithaf edilen eserler bulunmuştur.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ahmet Yaşar Ocak, Balım Sultan, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 1992, cilt.5, sf.17-18

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun