Bahtiyar Vahapzade

Bahtiyar Vahapzade
  • Meslek : Azerbaycanlı edebiyatçı, fikir ve siyaset adamı
  • Doğum : 16 Ağustos 1925 - Şeki, Azerbaycan
  • Ölüm : 13 Şubat 2009 - Bakü, Azerbaycan
  • Başlıca Eserleri : Vicdan, İkinci Ses, Yağışdan Sonra, Yollara İz Düşür, Feryad, Hara Gedir Bu Dünya?, Özümüzü Kesen Kılınc, Cezasız Günah, Darağacı, Şeb-i Hicran, Muğam, İki Korku, Açılan Baharlara Selâm, Şiirler, Nereye Gidiyor Bu Dünya: İkinci Ses-Feryad, Gün Var Bin Aya

Küçük yaştan itibaren Sovyet rejiminin sert yüzüyle karşılaşan Vahapzade, yüksek tahsilini Bakü Devlet Üniversitesi Filoloji Fakültesi’nde tamamladı. Üniversitede asistan olarak kaldı. 1965’te profesör unvanını aldı. Azerbaycan İlimler Akademisi’ne muhabir üye ve daha sonra aslî üye seçildi. Akademik hayatı dışında siyasî hayatta da faaliyette bulundu. Sovyet döneminde Azerbaycan Parlamentosu’nda milletvekilliği yaptı. Azerbaycan’ın bağımsızlığına kavuşmasının ardından ölünceye kadar millî parlamentoda yer aldı. Küçük yaştan itibaren şiire ilgi duyan Vahapzade’nin Azerbaycan Yazarlar Birliği’nin başkanı Samed Vurgun sayesinde hayatının yönü değişti. Azerbaycan Yazarlar Birliği’ne kabul edildi. Asıl sanatkâr kişiliği daha çok sosyal ve ahlâkî konulu, basit insanların hayatından, duygu ve düşünce dünyasından ilham alan şiirleriyle dikkati çekti. Değişen siyasî hayatın da etkisiyle önceleri üstü kapalı şekilde, ardından daha açık tarzda millî problemleri dile getiren, insan ve zaman üzerinde duygu ve düşüncelerini anlatan şiirler yazdı. Bahtiyar Vahapzade’ye halk arasında büyük şöhret kazandıran, geleneksel tahkiye tarzında sade bir dille kaleme aldığı, vatan ve millet sevgisi aşılayan, düşünce bakımından yoğun büyük hacimli manzumeleridir.

1991’de Azerbaycan’ın bağımsızlığını kazanmasının ardından millî kimlik ve din anlayışının yeniden oluşturulması ve gelişmesinde etkili olan şahsiyetlerin başında gelen Vahapzade Azerbaycan Komünist Partisi Merkezi Komitesi tarafından sorgulandı,  bir süre üniversitedeki görevinden uzaklaştırıldı. Bütün baskılara rağmen şiirlerinde sosyal ve siyasal olayların iç yüzünü, cemiyetteki haksızlık ve ahlâksızlıkları dolaylı biçimde anlatmaktan vazgeçmedi, baskı rejimlerinde görüldüğü gibi zamanı ve yeri değiştirerek asıl söylemek istediklerini halka ulaştırmada büyük başarı sağladı. Gorbaçov döneminde ortaya çıkan ve dünya gündemini de meşgul eden Karabağ meselesinde Bakü’de Âzatlık Meydanı’nda başlayan, büyük halk kitlelerinin katıldığı mitinglerde birçok aydın korkup susarken cesaretle düşüncelerini açıklayan, halka yol gösteren “aksakallar” arasında Bahtiyar Vahapzade de bulunuyordu. Şiirlerinde ve diğer eserlerinde İslâmiyet’i ve Türklüğü tarihî derinliği ve beşerî değerleriyle ele alırken aynı zamanda Türkiye-Azerbaycan kardeşliğini pekiştiren eserler de yazdı. Vahapzade Azerbaycan Devlet mükâfatını, Sovyetler Birliği Devlet mükâfatını aldı, “Ekim İnkılâbı”, “Kırmızı Emek Bayrağı” gibi nişanlara ve Azerbaycan halk şairi unvanına lâyık görüldü. Azerbaycan’ın bağımsızlığına kavuşmasından sonra millî mücadeledeki hizmetleri dolayısıyla “İstiklâl” nişanı ile taltif edildi.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Akpınar, Yavuz, Bahtiyar Vahapzade, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2012, Cilt:42, sf: 426-428

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun