Ayn Calut Savaşı

  • Tarih : 3 Eylül 1260
  • Taraflar : Memlük ordusu- Moğol kuvvetleri
  • Kazanan : Memlükler

Tarihin akışını değiştiren en kesin sonuçlu savaşlardan biri olan Aynicâlût Savaşı mahallî bir zafer değil bütün İslâm dünyasının büyük bir başarısı sayılır. Adını Filistin’de Nablus ile Beysân arasında yer alan küçük bir mevkiden alır. Hülâgû kumandasındaki Moğol ordularının Bağdat’ı işgal edip Abbâsî Halifeliği’ne son vermeleri ve Suriye’ye yönelmeleri, birkaç günlük muhasaradan sonra Halep ve Dımaşk’ı da zapt etmeleri o sırada Memlük tahtında bulunan el-Melikü’l-Mansûr Ali’yi zora soktu. Emîr Kutuz, ulemânın ve bazı kumandanların da desteğiyle onu azledip el-Melikü’l-Muzaffer unvanıyla tahta çıktıktan sonra bütün Müslümanları Moğollar’a karşı cihada davet etti. Gazze’de bulunan Moğol kuvvetleri kumandanı Baydarâ durumu başkumandan Ketboğa Noyan’a bildirdi. Ketboğa ona şehri savunmasını ve kendisi yetişinceye kadar direnmesini emretti. Fakat Ketboğa Dımaşk’ta patlak veren bir isyan yüzünden geç kalınca Baybars Moğollar’ı mağlûp ederek oradan uzaklaştırdı. Baybars’tan kısa bir müddet sonra Sultan Kutuz da Kahire’den Gazze’ye ve ardından Akkâ’ya hareket etti. Sahil yolunu takip ederek emniyet içinde Aynicâlût’a ulaştı. Kutuz’un Aynicâlût’a geldiğini duyan Ketboğa öfkelendi. Bazı adamlarının Hülâgû’nun dönüşüne kadar beklemesine dair tavsiyelerini dinlemeden el-Melikü’s-Saîd ile beraber Aynicâlût’a hareket etti.

Cesareti, akıl ve dirayetiyle savaşın neticesini belirleyecek ve Müslümanları o güne kadar mâruz kaldıkları en büyük tehditten kurtaracak olan Sultan Kutuz Aynicâlût’ta kumandanlarını toplayıp Moğollar’ın İslâm dünyasında yaptıkları zulüm, yağma ve tahribatı anlatarak onları galeyana getirdi. Ordusunu ikiye ayırıp bir bölümünü ormanlık sahada pusuya yatırdı, geri kalanını da yine Baybars kumandasında ileri sevk etti. Aralarında Ermeni ve Gürcüler’in de bulunduğu Moğol ordusu ertesi gün Aynicâlût’a geldi. Savaş sonunda Moğollar sayıca üstün İslâm ordusu karşısında ağır bir mağlûbiyete uğradı. Aynicâlût Savaşı sayesinde Memlükler Suriye ve Mısır’daki hâkimiyetlerini sağlamlaştırarak Eyyûbî nüfuzuna son verdiler. Moğol istilâsı karşısında o güne kadar daima pasif kalan ve savunmaya çekilen İslâm âlemi bu savaşla Moğollar’ın yenilmezliği imajını sildi. Bu zaferle Memlükler büyük itibar kazandılar, Osmanlıların yükselme devrine kadar İslâm âleminin hâmisi ve en büyük devleti olarak kabul edildiler. Müslümanların itibarı arttığı için Moğollar İslâmiyet’e ilgi duydular ve kısa bir müddet sonra da Müslümanlığı kabul etmeye başladılar.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Abdülkerim Özaydın, Ayn Calut Savaşı, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 4, 1991

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun