Ayastefanos Antlaşması

  • Tarih : 3 Mart 1878
  • Yer : Yeşilköy

Panslavizm siyasetinin bir zaferi olan Ayastefanos Antlaşması Osmanlı ile Rusya arasında imzalandı. Rusya’nın, Balkanlar’daki Slavları tahrik etmesi üzerine Bulgar isyanları meydana geldi. Hiçbir ciddi sebebe dayanmayan bu isyanlar bilhassa Rusya’nın gayretleriyle devletlerarası bir mesele haline getirildi ve Osmanlı Devleti’ne müdahale edebilmek için birer vasıta olarak kullanılmak istendi. Bu maksatla hazırlanan Berlin Memorandumu, ancak İngiltere’nin muhalefeti sayesinde hükümsüz kalabildi. Rusya, görünüşte Hristiyan tebaanın menfaatlerini korumak, gerçekte ise panslavizm siyasetini Osmanlı toprakları üzerinde uygulamak maksadıyla, Osmanlı Devleti’ne savaş ilân etti. Bu savaşta Romanya, Sırbistan ve Karadağ da Rusya’nın yanında yer aldılar. Bu arada İngiltere de, kendi menfaatlerinin tehlikeye düşmesi halinde kayıtsız kalamayacağını belirterek gönderdi. Rusya ile iki cepheli olarak başlayan muharebeler ilk etapta Osmanlı Devleti’nin lehinde bir gelişme göstermişse de bu durum uzun sürmedi. Zamanla Osmanlı’nın aleyhine yönelmeye başladı.

93 Harbi adı da verilen savaşta Osmanlı Devleti’nin Karadeniz’deki üstünlüğü sebebiyle Ruslar kara muharebelerine önem verdiler. Durumun vehametini gören Bâbıâli, muharebeleri durdurmak için Rusya’ya başvurdu ve 31 Ocak 1878 tarihinde Edirne Mütarekesi imzalandı. Bu mütarekeye göre iki kuvvet arasında tarafsız bir bölge bulunacaktı. Neticede, Osmanlı Devleti’ni Hariciye Nâzırı Safvet Paşa ile Berlin Sefiri Sâdullah Bey’in, Rusya’yı ise General İgnatiyef ile Nelidof’un temsil ettiği müzakereler Ayastefanos’ta başladı ve akabinde antlaşma imzalandı. Yirmi dokuz maddeden oluşan antlaşmaya göre Osmanlı Devleti Romanya, Karadağ ve Sırbistan’ın bağımsızlıklarını kabul edecekti. Bulgaristan, Osmanlı Devleti’ne bağlı özerk bir prenslik haline getirilecek Girit’te 1868 nizamnâmesi uygulanacak ve Osmanlı Devleti, savaş tazminatı olarak Rusya’ya 1.410.000.000 ruble verecekti. Ancak bu tazminatın büyük bir kısmına karşılık Rumeli’deki bazı yerler ile Kars, Ardahan, Batum ve Doğubayazıt’ı Rusya’ya bırakacaktı. Ayastefanos Antlaşması’ndaki maddeler, 13 Haziran 1878 tarihinde toplanan Berlin Kongresi’nde yeniden ele alındı ve değiştirildi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Gencer, Ali İhsan, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 4, 1991

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun