Ayas paşa

  • Görev : Osmanlı vezîriâzamı
  • Doğum : ?
  • Ölüm : 13 Temmuz 1539

16. yüzyıl Osmanlı devlet adamı ve veziriazamı Ayas Paşa, Avlonya yakınında Himera’da dünyaya geldi. Enderun’da yetişen Ayas Paşa ağalıkla saraydan çıktı ve yeniçeri ağası olarak Yavuz Sultan Selim’in seferlerine katılarak önemli derecede katkı sağladı. 1519’dan itibaren önce sancakbeyi, sonra da beylerbeyi olarak görev icra etti. Canbirdi Gazâlî’nin isyanının bastırılmasında Anadolu beylerbeyi olarak Rodos Seferi’n katıldıktan sonra ikinci vezir sıfatıyla Mısır’daki Hain Ahmed Paşa İsyanı’nın bastırılmasında Anadolu beylerbeyi olarak bulundu. Onun katli üzerine 1521’de Şam beylerbeyiliğine getirildi. 1522 yılında Rumeli beylerbeyi olarak Rodos Seferi’ne katıldıktan sonra vezir sıfatıyla Mısır’daki Hain Ahmed Paşa İsyanı’nın bastırılmasında görevlendirildi, ancak yolda Ahmed Paşa’nın ölüm haberlerini alarak İstanbul’ a geri döndü. Ayas Paşa, Veziriazam Makbul İbrahim Paşa’ın Mısır idaresini düzenlemek için İstanbul’dan ayrılması üzerine sadaret makamına getirildi. Kubbe veziri olarak Kanuni’nin yanına 1526’da Mohaç, 1529’da Viyana, 1532’de Alman, 1534-1535’te Irakeyn seferlerine katılan Ayas Paşa, İbrahim Paşa’nın idamı üzerine veziriazamlığa getirildi.

Yaklaşık 3 yıl 4 ay kadar süren veziriazamlık görevi süresince padişahla birlikte Korfu ve Kara Boğdan seferlerinin yanı sıra, Hadım Süleyman’ın Hint Seferi ile Preveze Zaferi’nde bulundu. Bunlardan Korfu Seferi sırasında kendisinin teşvikiyle Avlonya yöresindeki Arnavutlar itaat altına alındı ve bu bölgede Delvine sancağı kuruldu. Boğdan Seferi ise bu ülkedeki Osmanlı hakimiyetinin kuvvetle yerleşmesine sebep oldu. Barbaros'un ve Süleyman Paşa’nın deniz harekâtı da Akdeniz ve Hint sularındaki Osmanlı nüfuzunu arttırdı. Devlet adamı olarak pek fazla bir varlık gösterememekle birlikte dürüst, adil ve mütevazi bir şahsiyete sahip olan Ayas Paşa, veba hastalığından dolayı vefat etti. Geride çok sayıda çocuğu kalmışsa da bunların önemli mevkilerde bulunmadıkları anlaşılmaktadır. Vize yakınındaki Saray'da bir külliye yaptırmış, buradaki camisi 1531 'de tamamlanmıştır. Emlakinin bulunduğu İstanbul Fındıklı üzerindeki semt kendi adını taşımaktadır.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Bekir Kütükoğlu, Ayas Paşa, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 1991, cilt.4, sf.202-203

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun