Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa

Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa
  • Görev : Osmanlı devlet adamı
  • Doğum : 1851 - Avlonya, Arnavutluk
  • Ölüm : 1914 - İtalya

Ferid Paşa Avlonyalı olarak anılan hanedanın atası olan Sinan Paşa'nın torunlarındandır. Hizmetleri ile ön plana çıkmış olan Ferid Paşa Osmanlı Devleti'nin en sıkıntılı dönemlerinden birinde doğdu. Devlet, bu zorlu dönemde yeniden toparlanabilmek için reformlar yapıyordu. Avlonyalı'nın böyle bir atmosferde görev alması ve devlete hizmet etmesi aslında onun önemini bir kat daha artırdı. Arapça, Fransızca, Türkçe, İtalyanca ve Rumca gibi dilleri hem konuşup hem de yazabilmesi onun bürokrasinin içerisindeki gelişimini de önemli ölçüde etkiledi. Görev hayatına Girit'te başlayan Ferid Paşa Girit'ten sonra Bosna ve Bulgaristan'da da birçok görev yürüttü. Özellikle doğu bölgelerindeki iç karışıklık nedeniyle buralarda görev yaparken çokça zorlandı. Mardin'de görevi gereğince hapishanelerin nizamı için uğraşan Ferid Paşa'nın bu esnada babasının sürgün haberini alması onu derinden sarstı. Ferid Paşa doğudaki zor günlerinden sonra İstanbul'a geldi ve burada Şura-yı Devlet Tanzimat Dairesi azası oldu. Avlonyalı Ferid Diyarbekir Valiliğine getirilecek iken ahlak vasıflarının yetersiz olduğu gerekçesiyle bu karar reddedildi ancak iki sene sonra Konya Valisi oldu.

İç meseleler hakkında demiryollarından ziraate, hayvancılıktan ormanlara kadar birçok reformun öncülüğünü yaptı. Özellikle eğitim alanında köklü reformlar yapan Avlonyalı Ferid Paşa evlerin de son derece modern görünümlü yapılar olmasını istedi ve bu yönde adımlar attı. II. Abdülhamid'e sadakatiyle de ön plana çıkan Ferid Paşa, Sultan Abdülhamid'in en önemli ve gözde valilerinden birisi haline geldi. Sadrazamlığı süresince Sırplar, Yunanlar, Bulgarlar ve Arnavutlar kendi aralarında bir egemenlik mücadelesi verdiler. Bu da Avlonyalı'ya olumsuz bir şekilde yansıdı. Bu dönemde Sultan Abdülhamid ile zaman zaman ters düştü. Ferid Paşa, Arnavutlara karşı yumuşak davranılması gerektiğini savunan padişahın aksine onların sert bir şekilde bastırılması görüşünü savundu. Avlonyalı Ferid Paşa, Abdülhamid'in gözdesi iken 1908 ihtilali sürecinde ona ters düşen fikirleri nedeniyle görevinden alındı. Meşrutiyet devrinde yine çeşitli devlet görevlerine getirildi. Zamanla İttihatçılarla da ters düşen Ferid Paşa, hayatının son dönemlerinde ülkeye dönemedi ve sürgünde vefat etti.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Karaman, Fikriye, İslam Araştırmaları Dergisi, sayı 32, 2015

Ünlü, Talha Burak, Tarih Kritik, Nisan, 2017

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun