Aşık İsmetî

  • Meslek : Osmanlı Divan Şairi
  • Doğum : 1611-1613 arası- İstanbul
  • Ölüm : 24 Ağustos 1665 – İstanbul
  • Başlıca Eserleri : Divan-i İsmetî

Akıcı bir üslupla yazdığı beş beyitlik gazelleriyle tanınan Osmanlı divan şairi İsmetî İstanbul’da dünyaya geldi. Nesiller boyu şeyh, kadı ve âlim yetiştirmiş olan ailesinin zengin ilim ve kültür ortamından faydalanan İsmetî, daha öğrenim yıllarında Şeyhülislâm Zekeriyyâzâde Yahyâ Efendi’nin ilk meşihatında hizmetinde bulunup onun hususi işlerini görmek suretiyle takdirini kazandı. Döneminin önde gelen âlimlerinden iyi bir öğrenim gördükten sonra öğretim hayatına başladı. Uzun sürmeyen ilk müderrisliğinde bazı kişilerin kendisine üstünlük taslamalarından gönlü kırılarak mesleğini bıraktı. Hamisi Yahya Efendi’nin ikinci defa şeyhülislâm olması üzerine tekrar müderrisliğe döndü ve farklı medreselerde müderrislik yaptı. 1640’ta Halep kadılığına getirildi. Bursa, İzmir, Eyüp, Galata, İstanbul ve Selânik kadılıklarında bulunduktan sonra Bolevî Mustafa Efendi’nin şeyhülislamlığı döneminde Anadolu kazaskeri, ardından Rumeli kazaskeri oldu. Emekli olduktan kısa bir süre sonra Kanlıca’daki yalısında vefat etti.

Yumuşak huylu, zeki, nazik, hoşsohbet bir insan olup devrinde herkesten saygı gören, adına pek çok kaside söylenen, şiirlerine nazireler yazılan İsmetî, az şiir yazmıştır. Altmış sekiz beyitlik na‘tı dışındaki şiirleri kısa kıtalar ve gazellerden ibarettir. Divançesinin tamamı 701 beyittir. Bununla beraber XVII. yüzyılın tanınmış gazel şairleri arasına girebilmiş, Şeyhülislâm Yahyâ, Bahâî, Nâilî, Neşâtî gibi devrin büyük şairleri tarafından şiirlerine nazireler yazılmıştır. Az kullanılmış yabancı kelimeler ve uzun tamlamalar İsmetî’nin şiirlerinde görülmez. Manzumelerinde tasavvuf düşüncesine hiç yer vermemiştir. Bu özellikleriyle onu Şeyhülislâm Yahya ve Bahâî çizgisinde bir sanatkâr olarak değerlendirmek mümkündür. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

İpekten, Haluk, İsmetî Mehmed, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2001, c.23, 140-141
Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun