Arşi

  • Meslek : Hindistanlı, şair, edebiyatçı ve yayımcı
  • Doğum : 25 Şubat 1981 – Râmpûr, Hindistan Hindistan
  • Ölüm : 8 Aralık 1904 – Râmpûr, Hindistan Hindistan

Hindistanlı edebiyatçı ve şair Arşi, Hindistan’ın Râmpûr şehrinde doğdu. Babası Muhtar Ali Han tarafından soyu, Afganistan’ın Sıvât şehrinde yaşamış bir Peştu kabilesi olan Yûsufzây’dan Hacı Hîl’e dayanır. Bu kol, XVIII. yüzyılda liderleri Rahm Bâz Han zamanında Hindistan’a göç ederek Râmpûr’a yerleşti. Râmpûr Nevvâbı Fazlulhan’ın emrine giren ataları yönetimde risâledar (süvari birliği komutanı) olarak hizmete devam ettiler. Arşi’nin dedesi Ali Ekber Han ailenin ilimde ilk öne çıkan ismidir. Babası Muhtar Ali Han ise iyi bir eğitimden sonra çeşitli yerlerde baytarlık yapmıştır. İki buçuk yaşında annesini kaybeden Arşi ilk eğitimini geleneksel okullarda aldı. 1924’te Râmpûr’da ortaöğrenimini tamamladıktan sonra yüksek tahsilini Pencap Oriental College’da Arap, Fars dili ve edebiyatları dalında yaptı. Lisans bitirme düzeyi olan “Mevlevî-yi âlim”, bir yıl sonra da yüksek lisans düzeyinde “Mevlevî-yi fâdıl” derecelerini aldı. Ardından Hintçe ve Almanca’sını geliştirdi.

Leknev’de kısa bir süre Nedvetü’l-ulemâ’nın temsilciğini yapan Arşi, birkaç başarısız iş girişiminden sonra Temmuz 1932’de Râmpûr eyaletinde Rıza Kütüphanesi’nde memur ve müdür olarak çalıştı, vefatına kadar bu görevini sürdürdü. Aynı dönemde tahkik çalışmaları yanında birçok makale ve kitap yazdı. Ülkesinde ve ülke dışında konferanslara ve seminerlere katıldı. 1946-1949 yıllarında Râmpûr Koleji’nde düzenlenen seri halk seminerlerinin en önemli hocasıydı. Hindistan Tarih Kongresi, Encümen-i Terakkî-i Urdu, Aligarh Câmia-Urdu, Hindistan İslâm Araştırmaları Kongresi ve Osmaniye Şarkiyat Bürosu gibi kurum ve merkezlerde katılımcı ve üye olarak yer aldı. 1966-1967’de Hindistan İslam Araştırmaları Kongresi’ne başkanlık etti. İlmî ve edebî başarıları kendisine 1961’de Shitya Akademi ödülünü, 1972’de Devlet Başkanlığı onur nişanını ve 1974’te Uttar Pradeş özel edebiyat ödülünü kazandırdı. Râmpûr’da vefat etti ve Rıza Kütüphanesi’nin bahçesine defnedildi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Nevşahi, Arif, Arşî, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2016, EK-1, 119-120

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun