Arius

  • Önem : Teslis inancını reddeden ve bu düşüncesiyle kitleleri etkileyen Hristiyan din adamı
  • Doğum : 250 - İskenderiye
  • Ölüm : 336

Mısırlı Hristiyan bir teolog olan ve teslis inancını reddetmesi nedeniyle sapık olarak suçlanarak kazığa bağlanarak yakılan Arius İskenderiye’de doğdu. Bugün Türkiye sınırları içerisinde yer alan Antioch’da(Antakya) eğitim aldı. Daha sonra Hristiyanlığın o dönemki entelektüel merkezi olarak görülen memleketine geri döndü. 306 yılında yardımcı papaz oldu. İlk olarak 311 yılında aforoz edilmesine rağmen birkaç yıl sonra kiliseye geri döndü. Yaşadığı süre boyunca Arius, Hz. İsa’nın Tanrı’nın oğlu olduğu inancına saldırarak Hristiyan dünyasında büyük bir kriz yaşamasına neden oldu.

Arius teslis karşıtı görüşleriyle pek çok önemli ismi etkilemeyi başardı. Arius’un etkileyiciliği özellikle Suriye’de cemaat üzerinde kriz yaratacak kadar büyüdü. Bunun üzerine kilise İznik Konsülü’nü topladı. Bu Hristiyanlık tarihinde yapılan bu tarzdaki ilk toplantıydı. Toplantıda teslis inancı tasdik edilerek “Nicene Amentüsü” yazıldı. Meydana gelen bu gelişmelerin ardından Arius ve taraftarları sürgüne gönderildiler. Kısa süre sonra ileride rakipleri tarafından zehirlenerek öldürüleceği İstanbul’a geri döndü. Düşünceleri yüzlerce yıl baskı altında tutulmuş olmasına rağmen üçlemeye karşı geliştirdiği eleştiriler Hristiyan dünyasında asla tam olarak unutulmadı. Modern zamanlarda Hz. İsa’yı Tanrı değil, sadece bir peygamber ve ahlak önderi olarak gören Birlikçi Teoloji, Arius’un düşüncelerinin günümüzdeki yansıması olarak ortaya çıktı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

David S. Kidder, Noah D. Oppenheim, Entelektüelin Kutsal Kitabı, Maya Kitap, 2013

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun