Arif Kazvini

  • Meslek : İranlı şair
  • Önem : Milliyetçi söylem üzerine kurulu şiirleri ile tanından İran Meşrutiyet İnkılabı’nın milli şairi
  • Doğum : 1882 – Kazvin
  • Ölüm : 21 Ocak 1934 – Hemedan
  • Başlıca Eserleri : Divan

Şiirlerinde milliyetçilik düşüncesini işleyerek yeni kuşaklar üzerinde etkili olan İranlı şair Arif Kazvini, Kazvin’de dünyaya geldi. Çocukluk yıllarında hat ve musiki eğitimi alan Kazvini, daha sonra Tarhan’a giderek kısa sürede geniş bir çevre edindi. Okuduğu gazel ve şarkılarla dikkat çeken Kazvini, Kaçarlar’dan Muzafferüddin Şah tarafından saraya çağrılarak ödüllendirildi. Meşrutiyetçi hareketler başlayınca karşı olduğu ve uygulamalarını beğenmediği sarayı terk ederek bu hareketlere katıldı. Rusya ve İngiltere’nin İran’a müdahalesi üzerine 1915’te İstanbul’a gitti. I. Dünya Savaşı yıllarında bir müddet Türkler’in yanında bir tavır almasına ve İslam birliğini savunmasına rağmen Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesi başlayınca bu düşüncelerinden vazgeçti. 1919’da İran’a döndü. Tahran’da düzenlediği konserlerde okuduğu vatan sevgisiyle dolu şiir ve şarkılarıyla bütün İran halkını etkiledi. Albay Muhammed Takı Han 1921’de Pisyan cumhuriyet isteğiyle ayaklanınca Meşhed’e giderek bu harekete katıldı. Adı geçen liderin aynı tarihte öldürülmesi üzerine Tahran’a döndü. Sonradan şah olan başkumandan Rıza Han başbakan olunca onu ve gerçekleşmesini istediği cumhuriyet rejimini savundu ve yıkılmak üzere olan Kaçar hanedanını şiddetle tenkit etti. Bu sıralarda okuduğu cumhuriyeti savunan gazel ve marşlar halk üzerinde çok etkili oldu. Ancak bütün bu gayretlerine rağmen yeni iktidar tarafından Hemedan’a sürüldü ve orada vefat etti.

İranlı şair Arif Kazvini, Rıza Şah idaresinin bazı olumsuz yönlerinin olduğunu kabul etmekle birlikte, İran’ın eski ihtişamlı günlerini anımsattığından ötürü Pehlevi adına saygı duyulması ve bu ailenin temsiliyetindeki devlete sahip çıkılması taraftarıydı. Bunların yanı sıra sürgünde bulunduğu yıllarda milliyetçi duygulardan hareketle Zerdüşt’ü ve Zerdüştlüğü de övmüştür. İran edebiyatında “tasnif” denilen ve musiki ile söylenen şiirde en başarılı şair olarak kabul edilen Arif Kazvini, gazellerinde özellikle Sa‘dî ve Hâfız’ı taklit etmiş, şiiri halkı aydınlatmak için bir vasıta olarak gördüğünden sade bir dil kullanmıştır. Şiirleri, birkaç manzumesi dışında keder ve ıstırap doludur. Şairliği yanında aynı zamanda iyi bir bestekâr ve güçlü bir icracıdır. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Karaismailoğlu, Adnan, Arif-i Kazvini, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1991, c.3, sf.368

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun