Amcazade Hüseyin Paşa

  • Görev : Osmanlı sadrazamı
  • Ölüm : 22 Eylül 1702, İstanbul

İleri görüşlü, zeki ve zamanına göre ıslahatçı bir devlet adamı olan Amcazâde Hüseyin Paşa Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın maiyetinde Viyana Seferi’ne katıldı. Bu seferin bozgunla sonuçlanması üzerine önce hapsedildi, sonra da İstanbul’dan uzaklaştırıldı. Sadâret kaymakamı ve Boğazhisar muhafızlığı yaptıktan sonra kaptan-ı deryâlığa getirilerek Sakız adasının Venedikliler’den kurtarılması ile görevlendirildi. Avusturya’ya karşı yapılacak askerî harekât dolayısıyla Belgrad’da toplanan meşveret meclisinde ileri sürdüğü fikirler kabul görmedi. Ancak Osmanlı ordusunun Zenta’da yenilmesi ve Sadrazam Elmas Mehmed Paşa’nın şehid edilmesi üzerine, görüşlerinin haklı ve isabetli olduğu anlaşılarak 13 Eylül 1697’de sadrazamlığa getirilmesine karar verildi. 17 Eylül’de mühr-i hümâyunu padişahtan teslim alan Amcazâde, derhal icraata başlayarak öncelikle barışın sağlanmasına çalıştı. İran ile dostça münasebetler kurduğu gibi İngiltere ve Hollanda’nın İstanbul’daki sefirleri ile de müzakerelerde bulundu.

Memleketin içinde bulunduğu durumdan haberdar ve tedbirli bir kişilik olan Hüseyin Paşa Ruslar’la İstanbul Antlaşması’nı yaptı. Geniş ölçüde toprak kaybına sebep olan bu antlaşmalardan sonra devlet işlerini düzene koymakla uğraşan Hüseyin Paşa devletin yeni sınırlarını tanzim ederek Kudüs, Gazze, Basra tarafındaki asayişsizliği önledi. İdarî ve askerî sahada ıslahat yapmaya çalıştı. Bilhassa denizcilikte Hüseyin Paşa’nın yardımıyla yeni kanunlar çıkarttı; donanma personelinin ıslahı ve gemilerin daha modern hale getirilmesi için tedbirler aldı. Ancak bu icraatları sırasında II. Mustafa’nın hocası Şeyhülislâm Feyzullah Efendi ile araları açıldı ve onun baskılarına dayanamayarak hastalığını ileri sürüp birkaç defa sadrazamlıktan affını rica etti. Bazı yakınlarının azli ve katli hadiseleri rahatsızlığını arttırınca, sadâret mühürünü padişaha göndererek istifa etti. Kumburgaz’daki çiftliğine çekilen Hüseyin Paşa, on beş gün kadar süren hastalıktan burada öldü. Mevlevî tarikatına mensup Hüseyin Paşa’nın Saraçhane’de medrese, mescid, mektep, kütüphane ve sebili bulunan bir külliyesi mevcuttur.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Aktepe, Münir, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 3, 1991

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun