Alparslan Türkeş

Alparslan Türkeş
  • Meslek : Türk askeri ve siyasetçisi
  • Doğum : 5 Kasım 1912 - Lefkoşa
  • Ölüm : 4 Nisan 1997 - Ankara
  • Eğitim Aldığı Kurumlar : Kuleli Askerî Lisesi, Harp Okulu, Amerikan Harp Akademisi ve Piyade Okulu
  • Başlıca Eserleri : Temel Görüşler, Yeni Ufuklara Doğru, 1944 Milliyetçilik Olayı, 12 Eylül Adaleti: Savunma, Gönül Seferberliğine, Dokuz Işık ve Türkiye, Sistemler ve Öğretileri, 27 Mayıs, 13 Kasım, 21 Mayıs ve Gerçekler, Bunalımdan Çıkış Yolu, Türkiye Meseleleri, Kahramanl

Türk ve Osmanlı tarihini, Türk büyüklerini öğrenmeye, onları anmaya ve hâtıralarını yaşatmaya çok istekli bir subay olarak tanınan Türkeş, Ziya Gökalp’in Türkçülüğün Esasları adlı eserinden hayli etkilendi, bilhassa Nihal Atsız’ın eserleri ve tarihî yazıları kendisine rehber oldu. Üsteğmen iken Nihal Atsız, Orhan Şaik Gökyay gibi Türkçüler’le birlikte “Irkçılık-Turancılık” davasında yargılanınca hapis cezası aldı. Askerî Yargıtay kararıyla beraat etti ve tekrar ordudaki görevine başladı. Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderildi. Washington’da NATO Dâimî Komitesi’nde Türk Genelkurmayı’nı temsil heyetinde çalıştı. Almanya’da Atom ve Nükleer Okulu’na staja yollandı. Buradaki eğitiminin ardından albaylığa yükseltildi ve Kara Kuvvetleri Komutanlığı NATO şube müdürlüğüne getirildi. 27 Mayıs 1960’ta Albay Talat Aydemir’in önerisiyle otuz yedi kişilik Millî Birlik Komitesi üyeleri arasında yer aldı. 27 Mayıs sabahı darbe bildirisini radyodan duyurduktan sonra adı sıkça duyulmaya başlandı. Darbenin ardından başbakanlık müsteşarlığı yaptı. Bir süre sonra Millî Birlik Komitesi içinde görüş ayrılığı baş gösterdi. Millî Birlik Komitesi Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel bir bildiri yayımlayıp Millî Birlik Komitesi’ni feshetti.

Yeni kurulan Millî Birlik Komitesi’ne içlerinde Türkeş’in de bulunduğu ve “14’ler” denilen, on dört subaya yer verilmedi. Bu operasyonla “14’ler” Türk Silahlı Kuvvetleri’nden emekliye sevk edildi ve çeşitli yurt dışı görevlerine gönderildi. Türkeş, Yeni Delhi Büyükelçiliği müşaviri olarak Hindistan’a yollandı, Yunanistan üzerinden Türkiye’ye döndü. Sürgünde olduğu dönemde “14’ler”le sıkı iş birliğini sürdürdü. Eski Millî Birlik Komitesi arkadaşlarıyla birlikte Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi’nde siyasete girdi. Daha sonra bu partiye başkan oldu. Sevenleri kendisine “Başbuğ” unvanını verdiler. Adana İl Kongresi’nde partinin adı Milliyetçi Hareket Partisi olarak değiştirildi. Sağ-sol çatışmalarının arttığı dönemde önemli bir siyasî aktör olarak tanındı. 12 Eylül 1980 darbesinden sonra bir müddet nerede bulunduğu tespit edilemese de daha sonra teslim oldu. İdam cezasıyla yargılandı, ancak beraat etti. Siyaset yasağı kalkınca tekrar siyasete döndü ve Milliyetçi Çalışma Partisi’ne girdi. 1991 genel seçiminde Refah Partisi ve Islahatçı Demokrasi Partisi ile seçim ittifakı yaptı, Yozgat milletvekili olarak meclise girdi. Bu partinin adı 1993’te yeniden Milliyetçi Hareket Partisi oldu. 1995 seçimlerinde meclis dışında kaldı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Çetin, Atilla, Alparslan Türkeş, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2016, Cilt: EK-2, sf: 622-623

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun