Ali Himmet Berki

Ali Himmet Berki
  • Meslek : İslâm, Osmanlı ve Türk medenî hukuku sahalarındaki çalışmalarıyla tanınan Cumhuriyet dönemi hukukçularından
  • Doğum : 17 Ocak 1882 - Elbistan
  • Ölüm : 24 Mayıs 1976

Ali Himmet Berki hem İslâm ve Osmanlı hukuku hem de Türk medenî hukuku alanında çalışmış ender hukukçulardandı. İlköğrenimini köyünde ve İbradi Rüşdiyesi’nde yaptı. Daha sonra İstanbul’a gitti ve Tokatlı Mehmed Şâkir Hoca’dan ders okuyarak icâzet aldı (1909). Ayrıca Medresetü’l-kudât’ı 26 Ağustos 1909’da birincilikle bitirdi. İlk olarak Meşîhat-ı İslâmiyye Dairesi Fetvahânesi’nde İ‘lâmat Odası kâtipliğine (1909), kısa bir süre sonra yine İ‘lâmat Odası memur yardımcılığına, 18 Eylül 1911’de de müsevvidliğe tayin edildi. Ali Himmet 1913’te ilâve bir memuriyet olarak Medresetü’l-kudât’ın ahkâmü’l-arâzî hocalığına getirildi. Bu arada hocası Mehmed Şâkir Efendi’nin kızı Ayşe Hanım’la evlendi. 1914’te Tokat, 1915’te Amasya, 6 yıl sonra tekrar Tokat ve 1922’de de Ankara merkez kadılığına tayin edildi. Bu vazifeden istifası üzerine Şer‘iyye ve Evkaf Vekâleti Hey’et-i İftâiyye üyeliğine getirildi. 1921-22’de İstanbul Üçüncü Asliye Mahkemesi’ne, bir müddet sonra da İstanbul Asliye Mahkemeleri birinci reisliğine tayin edildi. Bir yıl sonra o zaman Eskişehir’de bulunan Temyiz Mahkemesi’ne üye ve ardından da İkinci Hukuk Dairesi’ne başkan oldu. Emekliliğine kadar bu görevde kalan Ali Himmet Berki emeklilik döneminde de ilmî ve meslekî faaliyetlerini sürdürdü. Vasiyeti gereği doğduğu köye götürülüp babasının yanına defnedildi.

Hem Osmanlı hukukuna hem Türk medeni hukukuna vakıf olmasında bir geçiş döneminde yetişmiş olmanın ve bu dönemin imkânlarından faydalanmanın da rolü vardı. Ali Himmet kendi döneminde pek ilgi gösterilmeyen konulara el attı, bu alanlarda faydalı eserler meydana getirdi. Gerek hâkimlik görevinde gerekse ilmî çalışmalarında dikkatli ve titiz bir araştırmacı olmaya özen gösterdi, çevresinde yetişmekte olan hukukçulara da bunu aşılamaya çalıştı. Ali Himmet Berki hukukçuluğunun yanı sıra tıp, tarih ve edebiyata, bu arada Fars edebiyatına da ilgi duydu. Ankara’da bulunduğu dönemlerde Mehmed Âkif’le ve kısa bir süre kaldığı Mısır’da da Âkif’in yakın dostu Yozgatlı Mehmed İhsan Efendi ile tanıştı, onlarla köklü bir dostluk kurdu. Ali Himmet Berki’nin üçü erkek, üçü kız altı çocuğu oldu. Oğullarından ikisi hukuk profesörü (Osman Fâzıl Berki, Mehmet Şâkir Berki), biri de hâkim (Sadettin Berki) olarak vazife gördü.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Berki, Şakir, Ali Himmet Berki, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1992, c.5, sf. 509-510

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun