Alara Hanı

Alara Hanı
  • Yapılır tarihi : 1231-1232?
  • Yaptıran Kişi : Alaeddin Keykubat

13. yüzyıl Anadolu Selçuklularına ait bir yapı olan Alara Hanı, Akdeniz’e dökülen Alara çayının kenarında yer almasından ve Alanya-Konya kervan yolunun başlangıcındaki ilk konaklama yeri olması nedeniyle büyük önem taşıyordu. Kitabesine göre 1231-1232 yılında Alaeddin Keykubad tarafından yapılan han, bizzat sultan tarafından yaptırıldığı için “sultan hanları”ndan sayılmaktadır. Ayrıca plan şeması itibariyle diğer sultan hanlarından kendini ayıran Alara Hanı, dikdörtgen şeklindeki bir plan içinde kapalı bölüm ile avlu fonksiyonları tek merkez etrafında iç içe olacak şekilde tasarlandı. Anadolu kervansarayları arasında Afşin ve Tercan gibi birkaç örnekle beraber ayrı bir grup oluşturan Alara Hanı, bu grubun en önemli örneği olarak günümüze ulaştı ve sonradan restore edildi.

Han büyük ölçüde kesme taşla yapılmış, yamaca bakan taraflarında ise kısmen moloz taş kullanılmıştır. Merkezi bölümde dar bir koridor etrafında sıra ile bir eyvan, bir oda düzeni görülür ki buranın hanın asıl konaklama bölümünü teşkil ettiği açıkça belli olmaktadır. Koridorun üzeri açık görünmekte ise de bunun aslında boydan boya bir beşik tonoz ve belki ışıklıklarla örtülmüş olduğu anlaşılmaktadır. Bu merkezi konaklama bölümünün etrafını her yönden iki sıra halinde tonozlu mekânlar çevirir. Bunlardan dış sıranın ahır, iç sıranın ise yük ve hizmetkârlar için genel bir bölüm olduğu sanılmaktadır. Giriş tarafında hem merkezi konaklama mahalline, hem de çevre koridorlara geçiş sağlayan ara bölümler bulunur. Kapıdan hemen sonra süslü tonozu ile çeşme eyvanı, diğer yanda da mescit yer alır. Pâyelere dayalı aslan başı şeklindeki konsolların ise kandillik oldukları anlaşılmaktadır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ara Altun, Alara Hanı, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt.2, 1989

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun