Aka Gündüz

Aka Gündüz
  • Doğum : 1886/Selanik
  • Ölümü : 7 Kasım 1958
  • Meslek : Yazar, siyasetçi

Aka Gündüz, hikaye ve roman yazarı, gazeteci ve siyasetçidir. Asıl adı Enis Avni'dir. 31 Mart olayında etkin rol oynamıştır. Cumhuriyet sonrası milletvekilliği yapmıştır.

AİLE, İŞ VE EĞİTİM HAYATI

Aslı adı Enis Avni’dir.Selanik’e bağlı Katerina köyünde dünyaya gelmiştir.İlk eğitimlerini Selanik’te almış daha sonra İstanbul’a gelerek Galatasaray Sultanisinde ve daha sonra Kuleli Askeri Lisesine geçmiş ve eğitimini ayrıda bırakıp Paris’e gitmiş ve üç yıl boyunca hukuk alanında eğitim almıştır.Hukuk alanının yanında güzel sanatlar dalında da eğitim almış ve bu eğitimler sonrasında Selanik’e geri dönüş yapmıştır.Selanik’te orduya katılarak tekrar İstanbul’a gelir ancak bu sefer amacı eğitim değil Hareket Ordusunda yer almaktır.İkinci Meşrutiyet ilanından sonra hayatını edebiyata adar ve kazancını bu yolla kazanmayı hedefler.1919 işgali sonrası Malta’ya sürgüne gönderilir ve Milli Mücadele zamanlarında Ankara Hükümetini destekleyen çalışmalar yürütür.Cumhuriyet Döneminde ise 14 yıl boyunca Ankara Milletvekili olarak mecliste yer alır. 

EDEBİ HAYATI

Edebiyata Serveti Fünun akımı etkisinde verdiği eserler ile atılır ve Ömer Seyfettin’in tavsiyesi üzerine adını Aka Gündüz olarak değiştirir.Aka Gündüz'ün şiir, hikâye, roman ve tiyatro türünde altmıştan fazla basılmış eseri vardır.İlk eserlerinde görülen aşk, özlem, milliyetçilik ve idealist görüşlerinden ömrünün sonuna kadar ödün vermemiş ve kalemini bu alanlarda kullanmaya devam etmiştir.Eserleri dönemini çok iyi yansıtır ancak estetik açıdan bir önem arz etmez.Bunun nedeni geçim kaynağı olarak yazıyı kullanıyor olmasıdır.Balzac, Emile Zola, Gothe gibi yazarlardan etkilenmiştir.Türk Edebiyatında ise Halit Ziya, Hüseyin Rahmi, Yakup Kadri gibi sanatçıları örnek almıştır.İstiklal Savaşı sonrası yazdığı eserler ise tanınmasında bir etki daha yapmıştır ve büyük ilgi toplamıştır.Romanlarında ahlaki değerlerden ve toplum yapısından bolca söz eder.Hikâyelerinde ise Türklük bilincini açıkça belirtir ve birçok gence yol gösterici olarak karışımıza çıkar. Milliyetçi düşünce ve duygularında gayet samimi ve ölçülü davranmıştır.Roman ve hikâyelerinde konularını halk arasından alan sanatçı Genç Kalemler Grubu'ndan olduğu için dili oldukça sadedir, gözlemlerinde güçlüdür ve eserlerinde olaylara değil, karakterlere önem verir, kuvvetli karakterler çizer.Taşıdığı gözlem kuvvetiyle zamanla kuvvetli bir realizme ve realizmden de natüralizme kaymıştır.Edebiyatımızda daha çok romancılığı ile tanınır ancak birçok edebi türde eserleri mevcuttur.7 Kasım 1958'de vefat etmiştir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Doğan Abide, Aka Gündüz, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun