Ahmet İzzet Furgaç

Ahmet İzzet Furgaç
  • Görev : Askeri Komutan, Sadrazam
  • Doğum : 1864 - Manastır, Makedonya
  • Ölüm : 31 Mart 1937 - İstanbul

Askerlik, felsefe, edebiyat, tarih, fen bilimleri gibi pek çok alanda bilgi sahibi olan Ahmet İzzet Paşa, Erkân-ı Harbiyye’yi bitirdikten sonra kurmay yüzbaşı olarak orduya katıldı. Üç buçuk yıl Yemen’de kaldı; Mart 1905’te mirlivâlığa ve 1907’de ferikliğe yükseltildi. II. Meşrutiyet’in ilânından sonra İstanbul’a çağrılan İzzet Paşa, Erkân-ı Harbiyye-i Umûmiyye reisliğine tayin edildi. İmam Yahyâ ve Şeyh İdrîsî ile yaptığı anlaşma sayesinde Yemen I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’ne sadık kaldı. Faydalı hizmetlerinden dolayı Meclis-i A‘yân üyeliğine getirildi. Arnavutlar ülkelerinin krallık tacını Ahmed İzzet Paşa’ya sundular. Fakat İzzet Paşa, hem Arnavutluk’a hem de memleketine bir kötülük getirebilir endişesiyle bunu kabul etmedi. İttihat ve Terakkî kabinesi istifa edince hükümeti kurma görevini alan Ahmed Tevfik Paşa’nın bütün gayretlerine rağmen hükümeti kuramayacağını bildirmesi üzerine sadâret mührü İzzet Paşa’ya verildi. Yirmi beş günlük sadâreti sırasında Mondros Mütarekesi imzalandı. Kuvâ-yi Milliye’ye karşı baskıların giderek artmasına, Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarının tutuklanma kararına karşı çıktı.


Millî Hareket’in bir vatanseverlik gereği olduğunu göstermeye çalışan İzzet Paşa Millî Mücadele’nin başından sonuna kadar Anadolu’nun yanında yer aldı. Paris Konferansı’nda Ankara hükümetinin görüşleri doğrultusunda Millî Hareket’i savundu. Türkiye’nin istiklâl ve mevcudiyeti temin edildiği takdirde Ankara’nın barışa razı olacağını ve Anadolu ile İstanbul arasındaki anlaşmazlığı da barışın çözebileceğini söyledi. Mustafa Kemal Paşa kumandasındaki kuvvetlere silâh yardımında bulundu. Anadolu’nun işine yarayacak her türlü siyasî bilginin Ankara’ya ulaştırılmasını sağladı. Öte yandan çok sayıda subay ve önemli şahsiyet onun döneminde Anadolu’ya gönderildi. Sadrazam Tevfik Paşa başkanlığındaki son Osmanlı hükümetinin istifa etmesi üzerine İzzet Paşa da görevinden ayrılarak emekli oldu. Cumhuriyet döneminde kendisine herhangi bir resmî görev verilmedi. 1934’te Furgaç soyadını aldı. Almanca, Fransızca, Arapça ve Farsça bilen İzzet paşa herkes tarafından sevilen kibar, mert ve erdem sahibi bir kişiydi.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ayışığı, Metin, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 23, 2001

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun