Ahmet Bedevi Kuran

Ahmet Bedevi Kuran
  • Önem : Jön Türkler üzerine yayımladığı eserlerle tanınan tarihçi
  • Doğum : 1884 - Trabzon
  • Ölüm : 24 Ocak 1966 - İstanbul

Jön Türklüğün tarihçisi sıfatını ile tanınan Ahmet Bedevi ilk tahsilinden sonra Akhisar’da rüşdiyede iken bir arkadaşının daveti üzerine İstanbul’a gitti; Şubat 1898’de İstanbul’da Eyüp Baytar Rüşdiyesi’ne kaydoldu. 1901’de burayı bitirince Kuleli İdâdîsi’ne girdi. Okulun henüz ikinci sınıfında iken bazı arkadaşlarıyla birlikte sıradan bir öğrenci topluluğu olmaktan öteye geçmeyen İhtilâlci Askerler Cemiyeti adlı gizli bir teşkilât kurdu. Yunanlılar’ın Girit mezalimiyle ilgili hâtıralar onda millî şuurun uyanmasında rol oynadı. İstanbul’a döndüğünde siyasî faaliyetlerini sürdürdü. 1905’te Kuleli’den mezun oldu, aynı yıl Mekteb-i Harbiye’ye girdi. Burada siyasî faaliyetleri daha da şekillendi. Cem‘iyyet-i İnkılâbiyye’nin kuruluşu ile yüksek öğrenim talebeleri arasında siyasî faaliyetlerin hızlanması üzerine başlatılan takibat sonucu bazı arkadaşlarıyla birlikte tevkif edildi. Dîvânıharp önünde yaptığı savunmada padişaha suikast düzenlemek suçu ile idama mahkûm oldu. Ancak sekiz aylık hapis hayatından sonra 24 Temmuz 1908’de II. Meşrutiyet’in ilânı üzerine serbest bırakıldı. Eski Jön Türkler’den Şerefeddin Mağmûmî, Abdullah Cevdet, Necmeddin Ârif ve Baha Bey ile buluştu; onların yardımıyla burada bazı varlıklı ailelerin çocuklarına verdiği özel derslerle geçimini sağladı. Bâbıâli Baskını’nın ardından yakalanıp idam isteğiyle yargılandı, fakat müebbet kürek cezasına çarptırıldı, Sinop Hapishanesi’ne yollandı. Tehlikeli bir deniz yolculuğunu göze alarak Sivastopol’a kaçtı.

Verimli bir yazı hayatı olan Ahmet Bedevi mütarekeyi takip eden günlerde İsviçre’de birkaç arkadaşıyla birlikte Türk Menfaatlerini Koruma Cemiyeti’ni kurdu ve Türkiye’nin haklarını savunan bazı yayınlar çıkardı. İlk resmî görevi olan Gebze kaymakamlığına tayin edildi. Bu görevinde iken çevredeki Rum çetecilerle mücadele eden Kuvâ-yi Milliyeciler’e yardım ettiği gerekçesiyle Eylül 1920’de Damad Ferid Paşa tarafından görevinden alındı. Cumhuriyet’in ilânı üzerine İstanbul’da Elektrik Türk Anonim Şirketi’nde abonman memuru olarak çalışmaya başladı. Bunu sırayla Muhtelit Mübâdele Komisyonu’nun Ayvalık ve Giresun Takdîr-i Kıymet Heyeti azalığı, Ankara’da Ziraat Bankası Umum Muâmelât Müdürlüğü neşriyat memurluğu, merkez müdürlüğü memurluğu, muhasebe memurluğu, fen müşavir memurluğu ve Ticarî Krediler Müdürlüğü memurluğu takip etti. Daha sonra Toprak Mahsulleri Ofisi’nde müfettişlik ve kontrolörlük yaptı, 1948 yılında emekliye ayrıldı. Emeklilik yıllarını geçirdiği İstanbul’da yayın faaliyetlerini sürdürürken vefat etti. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Birinci, Ali, Ahmet Bedevi Kuran, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2002, c.26, sf.422-423

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun