Ahmed Sukarno

Ahmed Sukarno
  • Önem : Endonezya’nın ilk devlet başkanı.
  • Doğum : 1901 - Surabaya
  • Ölüm : 21 Haziran 1970 - Cakarta

Surabaya’da doğan Sukarno, lisedeyken Sarekat İslam liderlerinden Çokroaminoto’nun evinde kaldı ve burada siyasetle ilgilenmeye başladı. Yüksek öğrenimi sırasında Jong Jawa adlı teşkilâtın Bandung başkanlığına getirildi. Algemeene Studiclub adında sömürge yönetimiyle iş birliği yapmamayı ve Endonezya’nın tam bağımsızlığını amaçlayan bir dernek kurdu. Mezuniyetinden sonra İslâmcılık, Marksizm ve milliyetçilik fikirlerinin Endonezya’nın bağımsızlık davasında birleştirilmesi hakkında yazmaya başladı. Endonezya Milliyetçi Partisi’ni kurdu, ancak sömürge hükümeti aleyhtarı tutumu sebebiyle partisi kapatılarak hapis cezasına çarptırıldı. Serbest kalınca kendi partisinin devamı niteliğindeki Endonezya Partisi’ne katıldı ve başkanlığa seçildi. Partinin hızla büyümesiyle tekrar tutuklanan Sukarno, sürgüne gönderildi. Japon işgaliyle serbest kalarak Merkez Danışma Konseyi’nin başkanlığına getirildi. Bağımsızlığın Japonlar vasıtasıyla kazanılabileceğine inanan Sukarno, II. Dünya Savaşı boyunca onlarla iş birliği yaptı. Bu arada Bağımsızlık Hazırlıkları Çalışma Komitesi’nin başkanlığına getirildi. Sukarno’nun ortaya koyduğu milliyetçilik, âdil ve medenî insancılık, demokrasi, sosyal adalet ve tek tanrıya inanç prensiplerinden meydana gelen Pancasila kurulacak devletin temel felsefesi olarak kabul edildi. Sukarno, 17 Ağustos 1945’te Endonezya’nın bağımsızlığını ilân etti ve devlet başkanı seçildi.

Savaştan sonra askerî kuvvetlerin Cakarta’yı ele geçirmesi üzerine Sukarno hükümet merkezini Yogyakarta’ya taşıdı. Burası da işgal edilerek Sukarno’yu tekrar sürgüne gönderildi. Endonezya’nın bağımsızlığı için giderek artan uluslararası destek ve içerideki millî mücadele sayesinde Sukarno serbest bırakıldı. Halk tarafından kahraman olarak karşılandı ve Lahey Yuvarlak Masa Konferansı’nda bağımsızlığın resmen tanınmasından sonra Yogyakarta’dan Cakarta’ya döndü. 1956’da ilân edilen olağan üstü hal sırasında orduyla birlikte siyasete daha fazla müdahale eden Sukarno, başkanlık kararnâmesiyle güdümlü demokrasi dönemini başlattı ve yürütmeyi üstlendi. Seçimle gelen parlamentoyu feshederek çoğunluğu atananlardan oluşan bir meclis oluşturdu. Yeni Gine hakkındaki anlaşmazlık yüzünden Batılı ülkelere sırtını dönerek Sovyetler Birliği ve Çin’e yaklaştı. Yeni Gine’yi Endonezya’ya katınca hayat boyu devlet başkanı ilân edildi. 1965’teki darbe girişimi General Suharto tarafından bastırıldığında yetkilerinin bir kısmını Suharto’ya devretmek zorunda kaldı, 1968’de devlet başkanlığından alındı ve ev hapsine konuldu. Öldüğünde Cakarta’daki millî kahramanlar mezarlığı yerine Blitar’da defnedildi.
 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Göksoy, İsmail Hakkı, Ahmed Sukarno, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2009, Cilt: 37, syf: 478-479

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun