Ahi Şerafeddin Camii

  • Önem : Ankara’da Samanpazarı semtinde XIII. yüzyıla ait cami
  • Yer : Ankara
  • İnşa tarihi : 1290

Evvelce önünde ve etrafında pek çok arslan heykeli bulunduğu için halk arasında Arslanhane Camii olarak da anılan yapı, Ahî Şerafeddin mahallesi Atpazarı yokuşu üzerindedir. Ahşap minberindeki birinci kitâbede, Selçuklu Sultanı Mes‘ûd b. Keykâvus zamanında ahî kardeşler tarafından yaptırıldığı belirtilmekte ise de caminin esasen daha eski olduğu ileri sürülür. Cümle kapısı yanındaki diğer bir kitâbede bâni olarak bazı araştırıcıların “Şerafeddin” şeklinde okuduğu “Seyfeddin” ismi bulunur. Bunun Emîr Seyfeddin Çaşnigîr olması mümkün görüldüğünden binanın yapım tarihi XIII. yüzyıl başlarına kadar geri götürülebilir. Araştırıcıların çoğu aynı asrın sonlarına doğru harap duruma düşen caminin ahîlerden Hüsâmeddin ve Hasan isimli iki kardeş tarafından tamir ettirildiğini ve mihrabın da bu sırada yaptırıldığını kabul etmektedir. Bu iki kardeş, caminin yakınında türbesi bulunan Ahî Şerafeddin’in babası ile amcasıdır.

Sadece Ankara’nın değil, bütün Anadolu’nun aslî karakterini ve kıymetli unsurlarını günümüze kadar koruyabilmiş en değerli Türk eserlerinden biri olan cami dikdörtgen biçiminde olup kıble duvarına dikey dört ahşap direk dizisi ile beş sahna ayrıldı. Orta sahn yanlara göre daha geniş olduğu gibi tavanı da daha yüksekçeydi. Caminin esas girişi olması gereken kesme taştan yapılmış ve bir taçkapı hüviyetini taşıyan kuzey kapısı, ahşap kadınlar mahfiline çıkar, doğu ve batı duvarları üzerinde bulunan iki kapı ise cami harimine açılır. Caminin yapımında moloz taşlarla arasında Roma ve Bizans devirlerine ait pek çok işlenmiş devşirme parça da kullanıldı. Direk başlıklarının devşirme olmasına rağmen tavan çok itinalı bir işçilikle işlenerek ahşap konsol ve kirişlerle düz olarak yapıldı ve üzeri kiremitle örtüldü. Anadolu’daki Selçuklu mihraplarının en güzellerinden olan mihrabın stalaktitli bir nişi olup yüzü mozaik çinilerle kaplandı, süslemesinde alçı da kullanıldı. Caminin ceviz ağacından yapılmış minberi de aynı derecede değerli ve muhteşem bir güzellikteydi. Üzerindeki diğer kitâbeden öğrenildiğine göre 1290 yılında Mehmed b. Ebû Bekir adında bir neccâr tarafından yapıldı. Caminin dışında bir hazîre ile Ahî Şerafeddin Türbesi bulunmaktadır.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Eyice, Semavi, Ahi Şerafeddin Cami, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 1, 1988

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun