Ahdî (Bağdatlı)

  • Meslek : Tezkere yazarı, şair
  • Doğum : ? - Bağdat
  • Ölüm : 1593

Osmanlı tezkere yazarı ve şair Ahdi Bağdat’ta doğdu. Babası genellikle Farsça şiir yazan Mevlana Şemsi’dir. Ahdi, şair olarak birçok tezkereye geçmiştir. Aşık Çelebi ve Riyazi tezkerelerinde adının Mehdi; Beyani, Ali ise, Ahmed olduğunu yazarlar. Riyazi’nin Bağdat’ta Ahdi ile görüşmüş olması göz önüne alınırsa Mehdi adının doğru olması muhtemeldir. Aşık Çelebi, onun önce Mehdi’yi mahlas edindiğini, fakat Bağdat şairlerinden birinin bu mahlası aldığını görerek Ahdi’ye çevirdiğini yazar. Ahdi tezkeresinde babası gibi şair olan iki kardeşini ve amcasını da almıştır. Bireylerinin çoğu şair olan kültürlü bir aileden geldiği anlaşılmaktadır. Ahdi, tezkeresinde verdiği bilgilere göre, yaşamının en güzel on yılını Anadolu’da özellikle de İstanbul’da geçişmiştir. Başkentte ve Edirne’de pek çok şairle tanışmış, onlardan dostluk ve yakınlık görmüştür.

Gülşen-i Şu’ara(Şairlerin Gülbahçesi) tamlamasının karşılığı olan 1563’te yazdığı şairler tezkeresi, Latifi tezkeresine zeyldir. Şehzade Selim’e (II. Selim) sunduğu tezkeresini üç bölümü ayırmaktadır. Birinci bölüm padişah ve şehzade şairleri içine alır. İkinci bölüm bilgin şairleri, üçüncü bölüm ise dönemin isim yana şairlerini kapsar. Ahdi daha sonra yapıtını yeniden gözden geçirdi ve 1593 yılına kadar topladığı şairleri de ekleyerek bölüm sayısını dörde çıkarttı. Tezkerede toplam bölüm sayısını dörde çıkarttı. Tezkerede toplam 370 şair bulunmaktadır. Bu eseri Bağdat yöresi ile İran’da yetişen Türk şairleri de içermesi açısından oldukça önemlidir. Elimizde bulunan çoğu Türkçe, birkaçı da Farsça olan şiirleri bir divançe oluşturacak kadardır. Türkçe kadar Farsça’yı da iyi bilen Ahdi, Türkçe şiirlerinde aruzu çok rahat kullanmıştır. Konuşma dilinden ve deyimlerden yararlanası yapıtına canlılık katmıştır. Şiirlerinde Fuzuli etkisi açıkça görülmektedir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Ömer Faruk Akün, Ahdi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt.1, 1988

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun