Ağa Hüseyin Paşa

  • Görev : Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasına büyük katkı sağlaması
  • Önem : Yeniçeri ağası, vezir
  • Doğum : 1776 - Edirne
  • Ölüm : 25 Nisan 1849 - Bulgaristan

Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasında büyük katkısı olan Osmanlı veziri ve yeniçeri ağası Ağa Hüseyin Paşa Edirne’de dünyaya geldi. Ailesiyle birlikte Edirne’den Bender’e giderek Yeniçeri Ocağı’na katılan Ağa Hüseyin Paşa, 1788 yılında İstanbul’a geldikten sonra 1807 yılında yapılan Rus seferine katıldı. Bu seferde gösterdiği cesaretle dikkat çekti. Sonrasında ise Sadrazam Silahdar Ali Paşa’ya intisap ederek yenilikçi bir zihinle yetişti. Ocak içinde hızla ilerleyip zağarbaşı olan Hüseyin Ağa, Ali Paşa’nın tavsiyesiyle önce kul kethüdâlığına, sonra da yeniçeri ağalığına getirdi. II. Mahmut’un yeniçerilerin kaldırılması adına misyon üstlenerek yenilik düşmanı olan ocak ileri gelenlerini birer bahane ile ya ortadan kaldırdı ve kendi adamlarını yerleştirdi. Yeniçeri ağalığı sırasında ayrıca İstanbul’un Asmaaltı, Tahtakale, Balıkpazarı gibi yerlerdeki işsiz güçsüz takımının barındığı bekâr odalarını ve kahvehaneleri yıktırdı. Böylece kısa süre içinde İstanbul’da büyük temizlik yaptı, bu arada çok sayıda düşman kazandı. Bu hizmetlerine karşılık 26 Ekim 1823 tarihinde vezirlikle taltif edildi ve bundan böyle Ağa Paşa unvanıyla anılmaya başlandı.

Zeki, gayretli, cesur, sadık ve ciddi biri olan Hüseyin Paşa suikasta uğrama ihtimaline karşı yeniçeri ağalığından alındı, aynı yılın sonlarında, üzerinde Bursa ve İzmit sancakları mutasarrıflığı da olduğu halde vezirlikle İstanbul Boğazı’nın Rumeli yakası muhafızlığına getirildi. Hüseyin Paşa’nın asıl önemli rolü Yeniçeri Ocağı’nın ortadan kaldırılması sırasında oldu. Bu hizmetlerine karşılık, üzerinde eski görevleri olduğu halde yeni kurulan Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye seraskerliğine getirildi. Bu görevi sırasında da özellikle âsi yeniçerilerin bertaraf edilmesinde önemli hizmetleri geçen Ağa Hüseyin Paşa, Mayıs 1827’de seraskerlikten istifa ettiyse de Boğaz muhafızlığı görevi üzerinde kaldı. 1828-1829 Osmanlı-Rus savaşında ordu seraskeri olarak Şumnu ve Balkanlar’ın savunmasıyla görevlendirildi. Daha sonra “sevâhil seraskeri” unvanıyla Kamçı Suyu’na, ardından Rusçuk muhafızlığına tayin edildi, savaştan sonra Edirne valiliğine getirildi. Bir süre İstanbul’da ikamet etti ve bu sırada II. Mahmud tarafından “iftihar” nişanıyla ödüllendirildi. Uzunca bir süre Vidin muhafızlığı görevinde kaldıktan sonra 1843 yılında İstanbul’a çağrıldı. Burada Kılâ-i Hâkaniyye nâzırlığı yaptı ve bazı meclislerde görev aldı. 1847’de ikinci defa tayin edildiği Vidin muhafızlığı sırasında vefat etti.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Abdülkadir Özcan, Ağa Hüseyin Paşa, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt.19, 1999

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun