Adalet Kasrı

Adalet Kasrı
  • Önem : Edirne Sarayı içerisinde bulunan kasır
  • Yer : Edirne

Edirne Sarayı içerisinde bulunan ve Adalet Kulesi olarak da anılan Adalet Kasrı’nın Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle Mimar Sinan tarafından yapıldığı ileri sürülse de konuya dair güvenilir kaynağın olmayışı bu bilginin kesinliğinin önüne geçmektedir. Bununla birlikte Sinan’ın eserlerini sayan tezkirelerde de Adalet Kasrı’na rastlanmamaktadır. Rıfat Osman Bey tarafından, 1873-74 tarihinde çekildiği ileri sürülen fotoğraflarda Adalet Kasrı’nın üstünü örten piramit biçimindeki külâhın yok olduğu, ancak kulenin gövdesi ile kasrın duvarlarının sağlam durumda bulunduğu görülmektedir. Fakat sarayın bütünü ile yok olmasına sebep, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda burada depolanmış askeri malzemenin havaya uçurulması olduğu bilinmektedir. Yine Rıfat Bey’in belirttiğine göre o dönemlerde Rusya’nın konsolosu olarak Edirne’de bulunan Leşin adındaki eski eserlere meraklı diplomat, Vali Abdurrahman Paşa’ya başvurarak bu tahribin önlenmesini istemişti. Ancak valinin bu uyarıya pek itibar etmemesi üzerine telgrafla saraya başvurup yıkımın durdurulmasını sağlamışsa da bu arada üstteki kasrın kagir duvarlarının tamamı yıkılmıştı.

Edirne’nin önemli tarihi yapıları arasında yer alan Adalet Kasrı, yalnız kule kısmının sadece bir bölümü günümüze kadar ulaştı. Edirne Sarayı’nın ayakta kalabilmiş son parçası olan kulenin daha fazla harap olmasını önlemek üzere son yıllarda tamirine girişilerek bir ölçüde kurtarıldı. Tamamen kesme taştan inşa edilen kule zeminden, üstteki kasrın tabanı seviyesine kadar yaklaşık 13-14 m. yükseklikteydi. Kuleye nazaran, konsollara oturmak suretiyle hafifçe dışarı taşan kasrın bir cephesinde altta üç, üstte de üç tane olmak üzere altı pencere açılmıştı. Eski fotoğraflarda diğer bir cephede ise yalnız dört pencere olduğu görülmektedir. İçi, duvar ve tavanı muhtemelen zengin bir şekilde bezenmiş olan kasrın üstünün aslında piramit biçiminde kurşun kaplı ahşap bir külâh ile örtülmüş olduğu da bilinmektedir. Rıfat Osman Bey, önceden kasrın ortasında bir de havuz bulunduğunu yazmaktadır. 1855’e doğru çekilen bir fotoğraftan, geçen yüzyılın ortalarına kadar İstanbul’da Topkapı Sarayı’nın kulesinin tepesinde de aynen Edirne’de olduğu gibi bir odanın bulunduğu ve bunun da piramit biçiminde bir külâhla örtülü olduğu anlaşılmaktadır. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Semavi Eyice, Adalet Kasrı, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt.1, 1988

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun