Actium Muharebesi

  • Tarih : M.Ö 31
  • Sonuç : Octavianus’un galibiyetiyle sonuçlanmış muharebedir.

Actium veya Aktion Muharebesi, Octavius (daha sonra Octavianus olarak bilinecektir) ile Kleopatra (Yunanca: Κλεοπᾰ́τρᾱ) ve müttefiki Marcus Antonius arasında M.Ö. 31 yılında yaşanmış ve Octavianus’un galibiyetiyle sonuçlanmış muharebedir.

Iulius Caesar’ın M.Ö. 44 yılında öldürülmesinden sonra Roma karıştı. O tarihte consul olarak Caesar ve Antonius vardı. Halk ve politikacılar Caesar’ın katillerinin mi yoksa taraftarlarının mı tarafını tutacaklarını bilemediler. Caesar, ölümünden önce yeğeni Octavianus’u varisi ilan etmişti. Octavianus consul olunca, çıkar çatışmaları gereği, Senatus’u Antonius’a karşı kışkırttı. Böylece Senatus, M.Ö. 43 yılında Antonius’a savaş açtı. Yaşanan birkaç çatışmanın ardından Antonius ve Octavianus anlaştılar ve Roma’nın idaresini paylaşmaya başladılar. Bu durum bir süre bu şekilde devam etti. Ancak Antonius ve Octavianus’un arası yeniden açılınca, Antonius Mısır Kraliçesi Kleopatra’nın yanına gitti ve bir ittifak kurdular.

Octavianus, Senatus’u yine Antonius’a ve Kleopatra’ya karşı kışkırtmayı başararak, onlara savaş ilan etmesini sağladı. Böylece taraflar arasında yoğun bir savaş hazırlığı başladı. Antonius, Mısır hazinesini ve nüfusunu kullanarak yaklaşık 100,000 piyade, 12,000 süvari ve 500 gemi barındıran bir ordu kurdu. Octavianus ise 80,000 piyade ve 400 gemiye sahipti. Octavianus’un gemileri, Antonius’un gemilerinden daha küçük ve daha hızlıydı; ki bunun bir avantaj olduğuna inanıyordu.

Antonius ve Kleopatra, batıya doğru yöneldi ve Yunanistan açıklarında bulunan Actium’u karargâh olarak seçtiler. Octavianus ise İtalya’dan hareketle Yunanistan’a gelmiş ve Antonius’a yakın bir mevkide karargâhını kurmuştu. Ancak bu iki ordu birbirleriyle dişe dokunur bir temas gerçekleştirmeden aylarca yerlerinde kaldı. Antonius ikmal problemleri yaşamaya başlayarak harekete geçti. Böylece donanmasıyla, Octavianus’un dostu Agrippa’nın komutasındaki donanmaya saldırdı.

Kleopatra, savaş başladıktan birkaç saat sonra, donanmasıyla geri çekilmiş ve nedendir bilinmez Antonius da onu takip ederek donanmasını ve ordusunu yalnız bırakmıştır. Böylece Octavianus ve Agrippa, Mısır donanmasını ve ordusunu teslim alarak Mısır’a yönelmişlerdir.

Mısır kuşatmaya alındığı zaman Antonius, kritik bir çatışmada mağlup olunca M.Ö. 30 yılında intihar etti. Kleopatra da anlaşma teklifinin Octavianus tarafından reddedilmesinin ardından canına kıydı. Böylece Mısır ve bütün Akdeniz Roma hakimiyetine girdi. Octavianus, Principatus (eşitler arasında birinci) unvanı aldı ve Roma’da cumhuriyet rejimi ömrünü tamamlayarak bir imparatorluğa dönüşmeye başladı.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Atlan, Sabahat. Roma Tarihi’nin Ana Hatları: I. Kısım: Cumhuriyet Devri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2018.

Tekin, Oğuz. Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş. İstanbul: İletişim Yayınları, 2016.

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun