Abdurrahman Şeref

Abdurrahman Şeref
  • Meslek : Son Osmanlı vak‘anüvisi, devlet ve fikir adamı
  • Doğum : 1853 - İstanbul
  • Ölüm : 18 Şubat 1925 - Ankara
  • Başlıca Eserleri : Fezleke-i Târîh-i Düvel-i İslâmiyye, Târîh-i Devlet-i Osmâniyye,Târîh-i Asr-ı Hâzır, Harb-i Hâzırın Menşei, Fezleke-i Târîh-i Devlet-i Osmâniyye, Târih Musâhabeleri

Tophâne-i Âmire Muhasebe Kalemi mümeyyizlerinden Hasan Efendi’nin oğlu olan Abdurrahman Şeref ilk tahsilinden sonra Eyüp Rüşdiyesi’ne, ardından Mekteb-i Sultânî’ye girdi. Mekteb-i Sultani’ye’den 1873’te mezun oldu. Şeref sırasıyla Mahrec-i Aklâm-ı Şâhâne, Mekteb-i Sultânî ve Dârülmuallimîn’de tarih-coğrafya öğretmenliği, Mekteb-i Mülkiye’de müdürlük yaptı. Uzun ve başarılı eğitim hayatı boyunca birçok nişan ve madalya ile mükâfatlandırıldı. Resmî görevleri yanında telif faaliyetlerinde de bulunan ve çoğu ders kitabı mahiyetinde birçok eser kaleme alan Abdurrahman Şeref, Hilâl-i Ahmer Cemiyeti’nin ve 27 Kasım 1909’daki kurulan Târîh-i Osmânî Encümeni’nin başkanlığını yaptı. Bu kurulun yayın organı olan Târîh-i Osmânî Encümeni Mecmuası’nda çeşitli makaleler yayımladı. Bazı gazetelerde neşredilen yazılarını Târih Musâhabeleri adı altında topladı. II. Meşrutiyet’in ilânından sonra âyân âzası, 1907 ve 1909’da iki defa Maarif nâzırı oldu. Asıl şöhrete, 1909 yılından 1 Kasım 1922’ye, yani saltanatın sonuna kadar yürüttüğü vak‘anüvislikle kavuştu.

Osmanlı Devleti’nin son resmî devlet tarihçisi olan Abdurrahman Şeref bu görev vesilesiyle tarihe adını yazdırmış oldu.  İdari işlerde daima ileri görüşlü oldu, karşısına çıkan zorlukları kararlılık ve ihtiyat ile göğüsledi. Vak‘anüvisliği sırasında yazdığı ve 1908-1918 yılları arasında cereyan eden olayları ihtiva eden Vekayi’nâme adlı eserini yayımlamadı. Bu eser dönemin politikasına uygun biçimde kaleme aldığı bilinmektedir. Hâlbuki uzun süre devlet hizmetinde bulunan ve birçok olayın yakın şahidi olan müellifin, devrin tarihine ışık tutacak pek çok konuya açıklık getirmesi beklenirdi. Vekayi’nâme adlı eseri Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi’ndedir. Müellif Lutfî Târihi’nin 8. cildini genişleterek neşretti. I. Dünya Savaşı sonrasında İttihat ve Terakki hükümetinin iktidardan çekilmesinin ardından oluşturulan İzzet Paşa’nın Kabinesi’nin Evkaf Nazırlığı’na gelip kabinenin istifası ile ayrıldı. Cumhuriyet’in ilânından sonra İstanbul’dan ikinci devre milletvekili seçildi. Ankara’da vefat eden Şeref’in mezarı Edirnekapı dışında Otaktepe aile kabristanındadır. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Özcan, Abdülkadir, Abdurrahman Şeref, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt: 1, 1988, s: 175

Günay, Vehbi, Tarih İncelemeleri Dergisi, Cilt XXIV, Sayı 1, 2009

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun