Abdülkadir Karahan

  • Meslek : Türk edebiyat tarihçisi
  • Doğum : 1 Eylül 1913 – Şanlıurfa
  • Ölüm : 27 Temmuz 2000 – İstanbul
  • Ebeveynler : Molla Hacı Zülfikar Efendi, Besime Hanım
  • Başlıca Eserleri : Şiir: Güneşin Doğduğu Yurt, İnceleme: Fuzuli’nin Mektupları, Fuzuli’nin Muhiti, Hayatı ve Şahsiyeti, Nabi, Eski Türk Edebiyatı İncelemeleri

Eski ve yeni Türk edebiyatının incelenmesine katkıda bulunan önemli Türk edebiyat tarihçilerinden Abdülkadir Karahan, Şanlıurfa’da dünyaya geldi. İlköğrenimini Siverek’te, ortaöğrenimini ise Adana ve İzmir öğretmen okullarıyla İzmir Atatürk Lisesi’nde tamamlayan Karahan, bir yıl kadar İzmir’de ilkokul öğretmenliği yaptıktan sonra Yüksek Muallim Mektebi ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne girdi. Mezuniyetinin ardından Samsun ve İzmir (İnönü) liselerinde edebiyat öğretmenliği yaptı. Bu yıllarda Fikirler Dergisi ile Yeni Asır gazetesinde yazıları yayımlandı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde yaptığı “Fuzûlî: Muhiti, Hayatı ve Şahsiyeti” adlı çalışmasıyla doktor unvanını kazandı. Aynı fakültenin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Eski Türk Edebiyatı Kürsüsü’nde metinler şerhi ve Osmanlı edebiyatı asistanlığına tayin edildi. İslâm-Türk Edebiyatında Kırk Hadis adlı teziyle doçent oldu. 27 Mayıs İhtilâli üzerine uzaklaştırıldığı kürsüsüne 1963’te dönerek eski Türk edebiyatı profesörlüğüne yükseltildi. Bu arada İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü’nde hadis, Yüksek Öğretmen Okulu’nda eski edebiyat metinleri derslerini okuttu. Bir süre Kahire’de Ayn Şems Üniversitesi’nde ders verdi. 1983 yılında emekli olan Abdülkadir Karahan İstanbul’da vefat etti.

Karahan’ın gençlik yıllarında yazdığı ilk şiiri olan ve Servet-i Fünûn mecmuasında yayımlanan “Dicle’de Akşam Güneşi”nden sonra ilk şiir kitabı Güneşin Doğduğu Yurt’tur. İlmi araştırmaları ve çeşitli yazıları ise Türkiyat Mecmuası ile Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi başta olmak üzere birçok dergi ve gazetede yayımlanmıştır. Ayrıca İslâm Ansiklopedisi ile Türk Ansiklopedisi’nde, İslâm Ansiklopedisi’nin İngilizce ve Fransızca baskılarında, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nde maddeleri neşredilmiştir. 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Aksoy, Hasan, Abdülkadir Karahan, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2001, c.24, sf.404

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, cilt.1, fasikül.1, İstanbul, 1983

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun