Abdülkadir Geylani

  • Meslek : Mutasavvıf alim ve şair
  • Doğum : 1077 - İran
  • Ölüm : 1166 - Bağdat
  • Başlıca Eserleri : El-Gunye li-tâlibî tarîki’l-hak, Fütûhu’l-gayb, El-Füyûzâtü’r-rabbâniyye fî evrâdi’l-Kadiriyye, Mektûbât, Cilâü’l-hâtır min kelâmi Şeyh Abdilkâdir.

Babası Ebü Salih Musa'nın dindar bir kimse olduğu bilinen Abdülkadir Geylani’nin ailesi konusunda fazla bilgi bulunmamaktadır. Küçük yaşta babasını kaybetti ve annesinin yanında dedesiyle birlikte yaşamını idame ettirdi. Eğitimine Bağdat’ta devam etti ve birçok ünlü hukukçu ve dil bilimcilerden eğitim aldı. Bu sırada tarikata girdiğini ve Debbas’ın damadı olduğu bilinmektedir. Dört kadınla evli olduğu söylenmektedir. Ancak ne zaman evlendiği bilinmemektedir. Abdülkadir-i Geylani Bağdat'a gittiği zaman mensup olduğu Şafii mezhebini bırakarak mizacına daha uygun gelen Hanbeli mezhebine girdi, bununla birlikte hayatının sonuna kadar her iki mezhebe göre fetva verdi. 1127’de ilk defa vaaz vermeye başladı, o zamanlar cemaati az olsa da sonradan artmaya başladı.

Abdülkadir-i Geylani'nin tasavvufu, şeriata ve dinin zahiri hükümlerine titizlikle bağlı kalma esasına dayanır. Genel anlamda kuralı her daim Kur’an ve hadislere uygun yaşamaktır. Gerek vaazlarında gerekse eserlerinde son derece sade bir üslup kullanan Abdülkadir-i Geylani'nin Menakıp kitaplarında bin kadar eseri bulunduğunu belirtilmesine karşın bugün 50 kadar eseri mevcuttur. Abdülkadir-i Geylani'nin hayat hikâyesi hakkında yazılan eserler, onun hem tasavvufi görüşlerini hem de hayatı hakkındaki bilgileri konusunda önemlidir. Bağdat Babüşşeyh mahallesinde ders verilen medreseyi genişleterek bir tekke ilave eden Geylani, ölümü üzerine 1166 da buraya defnedildi. Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle bu külliye 1534’de tekrardan yenilenerek Mimar Sinan tarafından tamamlandı.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Süleyman Uludağ, Abdülkâdir-i Geylânî, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 1988, cilt.1, sf.234-239

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun