Abdülhay Hâce

  • Meslek : Minyatür ressamı
  • Yaşadığı tarih aralığı : XIV. yüzyılın ikinci yarısı ile XV. yüzyılın başları arası

Minyatür ressamı olarak tanınan Abdülhay Hace, Celâyirî Sultanı Üveys b. Hasan’ın himayesinde yetişti. Bir rivayete göre bu sanatkâr hükümdar tarafından bizzat yetiştirildi. Aynı zamanda edip, şair ve bir araştırmacı olan Afgan Şahı Dost Muhammed’in belirttiğine göre, ustası Sultan Üveys’in nakkaşbaşısı Üstad Şemseddin’dir ve Sultan Ahmed b. Üveys’in sarayında da birlikte çalıştılar. 1393’te Timur’un Bağdat’ı ele geçirmesi üzerine Semerkant’a götürülen Abdülhay Hâce, hayatının sonuna kadar orada kaldı ve Timur’un sarayını duvar resimleriyle süsledi.

Sanatçının üslûbu ve yaptığı tasvirler konusunda açıklamalar yapan Dost Muhammed, onun Sultan Ahmed b. Üveys’in de yardımıyla, mürekkep çizimleri ve fırça resimleri ihtiva eden bir Ebû Saîdnâme nüshası hazırladığını bildirmekte ise de söz konusu eser bugüne kadar gelemedi. Eserlerinin bugüne gelemeyişine, resim yapmanın günah olduğu inancıyla hayatının sonlarına doğru çalışmalarından pişmanlık duyarak bir daha resim yapmamaya yemin edip elindeki eserleri yaktığı veya sildiği yolundaki söylentiler sebep gösterilir. Abdülhay Hâce’nin imzasını taşıyan orijinal bir eserin ele geçmemiş olmasına rağmen, birtakım çalışmalarının Muhammed b. Mahmûd Şah Hayyâm tarafından yapılmış kopyaları bazı saray albümlerinde yer alır. Ayrıca Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’nde bulunan Behrâm Mirza Albümü’ndeki bir minyatürün, albüm hazırlanırken ona atfedilmiş olduğu görülür. Washington Freer Gallery’de yer alan Sultan Ahmed b. Üveys’in divanındaki emsalsiz derecede güzel minyatürlerin de Abdülhay Hâce’ye ait olması kuvvetle muhtemeldir. 
 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Çağman, Filiz, Abdülhay Hâce, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1988, Cilt:1, syf: 228-229

 

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun