Abdülhalim Memduh

  • Meslek : Edebiyat tarihçisi, şair ve yazar.
  • Doğum : 1866 - İstanbul
  • Ölüm : 1905
  • Başlıca Eserleri : Eserleri: Tasvîr-i Vicdân, Tasvîr-i Hissiyyât, Burhan, Mazlum Türkler’e Mev’ize, Türk Eş’âr-ı Garâmı

Düzenli bir öğrenim hayatı olmayan Andülhalim Memduh bir süre lisan mektebine devam ettikten sonra Mekteb-i Hukuk’a girdi. Burada okurken bir taraftan Hâriciye Nezâreti Hukūk-ı Muhtelite Kalemi’nde çalıştı, diğer taraftan Mîzan’da yazılar yazdı. Muhit dergisinin yazı işlerini yürüttü. İkinci sınıftayken gizli bir cemiyet kurma girişimi yüzünden tutuklandı. Sekiz on aylık bir tutukluluğun ardından aralarında Ali Kemal’in de bulunduğu arkadaşlarıyla beraber 1888’de Konya’ya sürüldü. Konya Valisi Hacı Hasan Bey’in (Paşa) ilgisiyle vilâyet maiyet memurluğuna başladı. Hakkındaki şikâyetler üzerine valinin teveccühünü kaybetti. Sonraki vali Ali Kemâlî Paşa zamanında vilâyet tercümanlığına getirildiyse de ardından Trablusgarp’a sürüldü. Ancak havasının ağırlığını ileri sürerek daha yolda iken firar etti ve İskenderiye’den sürgün yerinin değiştirilmesi talebinde bulundu. Bunun üzerine vilâyet tercümanlığı göreviyle İzmir’e gönderildi.

Muktebes ve Hizmet gazetelerinde yazılar yazan Abdülhalim Memduh bir müddet sonra Bitlis’e sürüldüyse de vali vekili Çerkez Ali Paşa sayesinde kısa zamanda İzmir’e geri döndü (Nisan 1900). Yeni bir sürgün korkusuyla aynı yıl içinde Avrupa’ya kaçtı. Fransa, İngiltere ve Tunus’ta bulundu. Prens Mustafa Fâzıl Paşa’nın kızı Prenses Nazlı’nın yardımlarıyla ve özel dersler vererek hayatını sürdürdü. Bu arada sıkıntılı günler yaşadı. Uykusuzluk hastalığı yüzünden aldığı uyuşturucu karışımı bir ilâç sebebiyle (Abdülhak Hâmid’in Hatıraları, s. 309) 21 Temmuz 1905’te İngiltere’nin Folcestone şehrinde öldü. Cenazesi Abdülhak Hâmid’in ilgisiyle kaldırıldı. Daha sonra hâmisi Prenses Nazlı’nın isteği üzerine naaşı Tunus’ta misafirken beğendiği bir tepeye nakledildi. Abdülhak Hâmid ile Recâizâde Mahmud Ekrem’in hayranlarından olan Abdülhalim Memduh, Servet-i Fünûn’a zemin hazırlayan ara nesil ediplerindendir. 

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Aygün, Özcan, Abdülhalim Memduh, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2004, c.29, sf.85-86

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun