Abdülhak Hamit Tarhan

Abdülhak Hamit Tarhan
  • Meslek : Şair, Oyun Yazarı, Diplomat
  • Unvan : Şair-i Azam
  • Doğum Tarihi ve Yeri : 2 Ocak 1852, Bebek - İstanbul
  • Ölüm Tarihi ve Yeri : 13 Nisan 1937, Maçka - İstanbul
  • Babası : Hayrullah Efendi
  • Annesi : Münteha Nasib Hanım

Tanzimat sonrası Türk edebiyatının önde gelen şair ve yazarlarından Abdülhak Hamid Tarhan'ın eski ve yeni Türk edebiyatı arasında bir köprü olduğu ve kendisi olmasa bu sürecin daha uzun zamanda aşılacağı belirtilir. Şair-i azam unvanı almasına sebep olan Makber eserini kendisini çok seven eşi Fatma hanımın vefatının verdiği ıstırap ve acıyla bir isyan niteliği taşıyarak yazar. Makber kederin bir tür anlatısıdır, ağıttır ve edebiyatımızda Fuzuli'den bu yana gelen mersiye özelliğinin en ihtişamlı örneğidir. Ölümü kader olarak karşılayan ve rıza gösteren geleneksel üslubun ötesinde bir isyan niteliği taşıdığı için de bir hayli eleştirilmiştir. İlk eşi Fatma hanımın ölümü Abdülhak Hamid'in daha sonraki hayatını şekillendiren izler de bırakmıştır.

Tanzimat’tan sonraki yıllarda Batı kültür ve edebiyatının tesiri altında ortaya çıkan yeni Türk edebiyatının ikinci nesline mensup olan Abdülhak Hamid, yaklaşık dört devri idrak etmiş ve bu süre içinde Türk edebiyatında şekil ve muhteva bakımından gerçek anlamda yenilikler yapmış şahsiyetlerin başında gelmektedir. Kuvvetli bir kişiliğe sahip olmakla birlikte, uzun ömrü boyunca hemen her devrin havasına uymaya çalışmıştır. Nâmık Kemal neslinden sonra sosyal meseleleri daha çok ferdî planda ele almak suretiyle yeni bir dönem başlatan ve daha yaşarken “şâir-i âzam”, “dâhi-i âzam” unvanlarıyla şöhret bulan Hâmid, şiirle birlikte tiyatro türünde de birçok eser vermiş, bu alanda da bazı yenilikler yapmıştır. Tanzimat’tan sonraki yıllarda ilk defa Şinâsi ile başlayan divan edebiyatından uzaklaşma ve yeni bir edebiyat kurma gayreti, onun tarafından gerçekleştirilmiştir. Şiir konularını genellikle kendi hayatından seçen Hamid, günlük hayatta karşılaştığı olaylar hakkında da şiirler yazmış, böylece şiire ilk defa ferdi tecrübelerini sokmak suretiyle klasik şiir anlayışından ayrılmıştır. Şiirlerinde kendisini ilhamının akışına bırakmış görünen Hâmid, tiyatrolarında nispi bir düşünce ve akıl planındadır.

 

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
İnci Enginün, Abdülhak Hamid Tarhan, Diyanet İslam Ansiklopedisi,1988, c.1 s.207-210
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun