Abdülbâkî Baykara

  • Meslek : Mevlevi şeyhi, şair
  • Mahlas : Baki
  • Doğum : 20 Temmuz 1883
  • Ölüm : 28 Şubat 1935

Erken yaşta eğitim hayatına başlayan Abdülbaki, dört yaşında dedesinden bed-i besmele yaptıktan sonra Muallim Musa Dede’den Kur’an okudu; Darüttahsil adlı özel mektebe başladı ve 1897 yılında Davud Paşa Rüşdiyesi’ni bitirdi. Ayrıca devrin tanınmış alimlerinden de dersler aldı ve kendini yetiştirmeye ilk olarak babasından Mesnevi okuyarak başladı. Ardından sarf, nahiv, mantık, meani, kelam, akaid, Farsça, ve Mesnevi dersleri alarak devam etti. Bu devrenin sonunda Mesnevi’den ve ilmiyeden icazetnameleri alan Abdülbaki, babasının vefatı üzerine boşalan şeyhlik makamına asaleten tayin edildi.

Üç ay sonra dergâhın mesnevihanlığını yürütmekle görevlendirildi. Arından Meclis-i Meşayih azalığına, sonra I. Dünya Savaşı sırasında Süveyş Kanalı’nı İngilizler’den geri almak için yapılan kanal harekatına iştirak etmek üzere kurulan Mücahidin-i Mevleviyye adlı gönüllü alayına binbaşı rütbesiyle kumandan vekili olarak katıldı. Şam’daki Dördüncü Ordu emrine verilen bu alayda hastalığı sebebiyle fazla kalamadı ve İstanbul’a döndü ve 1925 yılında tekkelerin kapatılmasıyla şeyhlik vazifesi resmen sona erdi. Darülfünun İlahiyat ve Edebiyat fakültelerinde Farsça okutmaya başlayan Abdülbaki, Darülfünun’un İstanbul Üniversitesi’ne dönüştürülmesinden bir yıl sonra da bu görevinden alındı. Abdülbaki Baykara, kaynakların ve kendisini tanıyanların ifadelerine göre zarif, nüktedan, hoşsohbet tam bir İstanbul efendisiydi. Edebiyat ve musiki ile meşgul olmuş, çok beğenilen şiirler yazmış, Ebced hesabı ile tarih düşürmede zamanının en önde gelen şairi olmuştur. Büyük bir kısmını aruzla yazdığı Türkçe ve Farsça şiirlerinin bazılarında mizah ve hiciv unsurları hakimdir. Şiirleri Mahfel ve Osmanlı Tarih ve Edebiyatı adlı mecmualarda neşredilmiştir.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
Kaynakçalar

Özcan, Nuri, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 1992, cilt 5, sayfa: 246 - 247

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun