Abdal Yakub Tekkesi

Abdal Yakub Tekkesi
  • Önem : İstanbul'da Hekimoğlu Ali Paşa Külliyesi içinde kalan tekke
  • Yapılış Tarihi : 17. yy.
  • Yaptıran : Abdal Yâkub Dede
  • Yer : İstanbul’da Davutpaşa ve Kocamustafapaşa semtleri arasında

Abdal Yâkub Dede tarafından 17. yüzyılın ortalarında, bugünkü Hekimoğlu Ali Paşa Camii şadırvanının bulunduğu yerde kurulan tekkenin Halvetiyye tarikatına daha sonrada Kādiriyye tarikatına intikal ettiği bilinir. Sadrazam Hekimoğlu Ali Paşa, külliyesini inşa ettirirken bu ilk tekkeyi yıktırarak biraz ilerisinde yenisini yaptırdı. Bugün var olan bu ikinci tekkedir. İnşaat sırasında, biri ilk tekkenin hazîresinde gömülü olan Abdal Yâkub Dede ile haleflerine, diğeri de Ali Paşa ve aile fertlerine ait olmak üzere iki bölümlü bir türbe yapıldı. Bütün bölümleriyle bugüne intikal etmiş olan Abdal Yâkub Tekkesi’nin harap durumdaki mutfak ve hamamı hariç, diğer kısımları halen mesken olarak kullanılır. Tekkeyi oluşturan unsurlardan derviş hücreleri, ortadan doğu-batı istikametinde uzanan bir kitle içinde sıralanır. Sayıları beş olan bu hücrelerin duvarları moloz taş ve tuğla ile örülü, üzerleri de aynı istikamette giden ve ahşap çatı ile gizlenen basık bir beşik tonozla örtülüdür. Bu hücreler dizisinin batı ucunda meydan odası, taamhâne veya mihmanhâne olması muhtemel, nispeten büyükçe ve üzeri doğrudan ahşap çatıyla örtülü bir mekân yer alır. Pencereleri, ocakları ve dolap nişleri bulunan bu yapıların kuzey cephesinde ahşap direklere oturan, zemini Arnavut kaldırımı döşeli bir sundurma uzanmakta ve kapılar buraya açılır.

Hücrelerin doğu ucunda ise alelâde bir ahşap mesken niteliğinde olan iki katlı harem ve selâmlık bölümleri bulunur. Bu grubun kuzeyinde, birbirine bitişik mutfak ve hamam yer alır. Kare planlı mutfağın duvarları bir sıra kesme taş, iki sıra tuğla ile örülü, üzeri de içeriden sivri tromplara, dışarıdan sekizgen kasnağa oturan kurşun kaplı bir kubbe ile örtülü. Bir sıra tuğladan örülmüş ince duvarlı ve beşik tonozlu tek mekândan ibaret, küçük bir halvet görünümündeki hamam, mutfağın güneybatı köşesinde yer alır. Hamamla mutfak ocağının arasında, içinde su kazanının durduğu bölme bulunmakta ve bundan ocağın aynı zamanda hamam külhanı olarak da kullanıldığı anlaşılır. Türk-İslâm mimarisinde pek az karşılaşılan bu mutfak-hamam terkibi, Abdal Yâkub Tekkesi’nin en dikkate değer mimari özelliğini oluşturur.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Tanman, M. Baha, Abdal Yâkub Tekkesi, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 1988, Cilt:1, sf:66

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun