93 Harbi

  • Tarih : 1877- 1878
  • Taraflar : Osmanlı İmparatorluğu- Rus İmparatorluğu, Romanya, Sırbistan,

Avrupa’nın hukukunu müdafaa iddiasıyla harekete geçen Rusya’nın Osmanlı Devleti’ne karşı ilan ettiği savaş Rumî takvime göre 1293 yılına rastladığı için Doksan üç Harbi adını aldı. Bu savaş daha önce meydana gelen Osmanlı-Rus savaşları gibi Tuna’da ve Doğu Anadolu’da olmak üzere iki cephede cereyan etti. Savaşın başlaması ile birlikte Romanya topraklarına giren ve bu prensliği kendi tarafına çeken Ruslar, biri Dobruca, diğeri Bükreş istikametinde olmak üzere iki koldan ilerleyerek ve Tuna Nehri’ni Rusçuk-Niğbolu arasından geçerek Ziştovi’yi ve Tırnova’yı ele geçirdiler. Rusların bu ilerleyişi sırasında, tahliyesi gerektiği halde bu hususa itina gösterilmediği için Niğbolu bir müddet müdafaadan sonra düşmana teslim oldu. Diğer taraftan Balkan geçitlerinden olup stratejik önemi bulunan Şıpka’daki Osmanlı kuvvetleri Rusların birçok saldırısına şiddetle karşı koydularsa da yenileceklerine kanaat getirince gizlice çekilmek suretiyle bu geçidi tahliye ettiler. Tuna cephesindeki muharebeler Plevne’yi kazanma çabalarıyla devam ederken Ruslar Doğubayazıt’ı ele geçirdiler ardından Ardahan’a girdiler. Buradan da Erzurum üzerine yürüyen Ruslar mağlup edilerek sınır dışına atıldılar. Yeniden saldırıya geçerek Kars’ı ele geçirdiler.

Doksan Üç Harbi, kuvvetlerin geniş bir alana yayıldığı, kumandanların arasında irtibatın kesildiği, harekâtın İstanbul’dan idare edildiği, malzeme ve mühimmat noksanlığının olduğu ve Karadeniz’deki donanmanın hiçbir varlık gösteremediği sıkıntılarla dolu bir muharebeydi. Plevne kaybedilince Sırbistan da Osmanlı Devleti’ne karşı savaş ilân etti ve Rus kuvvetleri Edirne üzerine yürümeye başladı. Vali Eyüp Paşa mühimmat depolarını tahrip ederek geri çekilince şehir 20 Ocak 1878 tarihinde düşmana teslim oldu. Sultan II. Abdülhamid bizzat Rus çarından mütareke talebinde bulundu. Mütareke teklifinin kabulü ile görüşmelere başlandı. İmzalanan Edirne Mütarekesi’ne göre Erzurum Ruslara teslim edilecek, İstanbul Konferansı’nda belirtilen sınırlardan daha küçük olmamak şartıyla muhtar, milis teşkilâtı olan ve Babıali’ye vergi veren bir Bulgaristan Emareti kurulacak, Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın istiklâlleri tanınacak, Boğazlar üzerinde Ruslara bazı imtiyazlar verilecekti. Barış görüşmelerinin ardından Ayastefanos Antlaşması imzalandı. Osmanlı ordularının yenilgisiyle sonuçlanan bu savaş Osmanlı Devleti’ni siyasî, askerî, sosyal ve iktisadî bakımdan büyük ölçüde etkiledi.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar

Aydın, Mahir, 93 Harbi, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 9, 1994

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun