Sabri Esat Siyavuşgil

Sabri Esat Siyavuşgil
  • Doğum

    1907/İstanbul

  • Ölümü

    6 Ekim 1968/İstanbul

  • Meslek

    Şair, yazar, psikolog, çevirmen, ansiklopedist

Sabri Esat Siyavuşgil, Türk şair, yazar, psikolog, çevirmen, ansiklopedisttir. Cumhuriyet dönemi topluluğu olan Yedi Meşaleciler'in kurucuları arasındadır. Psikoloji alanında akademik kariyere sahip olan sanatçı profesörlüğe kadar yükselip hayat boyu vazifesini sürdürdü. Fransız şairlerden Türkçe'ye şiir çevirileri yaptı. Aynı zamanda Sait Faik hikayelerini de Fransızca'ya çevirdi.

EĞİTİM HAYATI

1907 senesinin Haziran ayında İstanbul'da dünyaya geldi. Antalya'da başlayan öğrenim hayatına İstanbul Erkek Muallim Mektebi ve İstiklal Lisesi'nde devam etti. Lisenin ardından  İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi. Üniversitede son sınıfta okurken devlet tarafından Fransa'ya gönderildi ve Djon ve Lyon Üniversitelerinde felsefe eğitimi aldı.

MESLEK HAYATI

1932’de Türkiye’ye geri döndü. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü’nde -bugünkü Gazi Üniversitesi Eğitim fakültesi- felsefe öğretmeni olarak görev yapmaya başladı. 1933’te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden psikoloji-pedagoji doçenti ünvanını almaya hak kazandı. 1942’de profesörlüğe adım attı ve ölümüne dek İstanbul Üniversitesi’nde öğretim üyeliğine devam etti. Türk Psikoloji Derneği, Pen Kulüp başkanlığında bulundu. 

EDEBİ HAYATI

Yazarlığa şair olarak başlayan Siyavuşgil’in ilk şiirleri 1927'de Güneş ve Hayat dergilerinde yayımlandı. 1928'de arkadaşları olan Yaşar Nabi Nayır, Muammer Lütfi, Kenan Hulusi, Cevdet Kudret, Ziya Osman Saba ve Vasfi Mahir Kocatürk ile birlikte Yedi Meşaleciler adlı şiir topluluğunu kurdular ve Meşale adlı dergiyi çıkardılar. Topluluğun çıkardığı Yedi Meşale adlı ortak kitaba 14 adet şiiriyle katıldı. Sekiz sayı çıkabilen Meşale Dergisi'nde şiirlerini yayımlamayı sürdürdü fakat çok geçmeden dergi kapandı ve topluluk dağıldı. Siyavuşgil, Dergi kapanınca şiirlerini Muhit ve Varlık dergilerinde yayımladı. Daha sonra 1933’te şiirlerini Odalar ve Sofralar adlı kitapta topladı. 1936’ya dek şiirleri çeşitli dergilerde yayımlanmaya devam etti. Daha çok, bireysel duyguların ve çevre betimlemelerinin aktarımına önem veren şiirlerini hece ölçüsü ve canlı bir dil kullanarak yazdı. 1936-44 yılları arasında bilimsel çalışmalara yöneldi. Siyavuşgil; eğitim, folklor ve psikoloji alanlarında deneme ve inceleme türünde eserler verdi. 1936-64 yılları arasında Ulus, Yeni Sabah, Haber gazetelerinde köşe ve fıkra  yazarlığı yaptı. Psikoloji, eğitim, folklor ve edebiyatla ilgili kültür yazıları birçok dergi ve gazetede yer aldı. Meydan Larousse'nin danışma kurulundaydı. Köşe yazılarının yanı sıra çevirmenliğiyle de tanındı. Çok sayıda edebiyat ve bilim yapıtını Türkçe’ye çevirdi. Özellikle Edmond Rostand'tan 1942'de çevirdiği Cyrano de Bergerac oyunu ona çevirmen olarak ün getirdi. Fransız şairlerin şiirlerini Türkçe’ye çevirdi. Sait Faik’in hikâyelerini “Un Point Sur la Carte” (Haritada Bir Nokta) ismiyle Fransızca’ya çevirdi. Varlık Dergisi'nin 15 Ekim 1968 sayısı Sabri Esat Siyavuşgil özel sayısıdır.

ROSTAND, Edmond Rostand (1942). Cyrano de Bergerac. Remzi Kitabevi. ss. sayfa 5.     2-)ÇALMAZ, Fatih(2013). Cumhuriyet’in Kurucular Kuşağından Bir Aydın: Sabri Esat    Siyavuşgil. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. AÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü.

AYVAZOĞLU, B. (1995). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Geçerken Türk Aydınları, Türkiye’de Aydın ve Kimlik Sorunu,Haz. Sabahattin Şen, Bağlam Yayıncılık, İstanbul, s. 290-291.

SİYAVUŞGİL, S. E. (1940). Folklor ve Psikoloji, Pedagoji Enstitüsü Psikoloji ve Pedagoji Çalışmaları, s. 141-152

BATUR, S. (2006). Türkiye’de Psikolojinin Kurumsallaşmasında Toplumsal ve Politik Belirleyenler, Toplum ve Bilim, Sayı 107, s. 217-230.

BOZKURT, N. (2003). 20 Yüzyıl Düşünce Akımları, Yorumlar ve Eleştiriler, Morpa Yayınları, İstanbul

ÇIKLA S. (2009). Tanzimattan Günümüze Gazete-Edebiyat İlişkisi, Türkbilig Dergisi, Sayı 18, s.34-63.