Mahmut Şevket Paşa

Mahmut Şevket Paşa
  • Doğum : 1856 - Bağdat
  • Ölüm : 11 Haziran 1913 - Beyazıt \ İstanbul
  • Ölüm Nedeni : Suikast
  • Görev : Il. Meşrutiyet devri sadrazamı

Çocukluğunun büyük bölümünü Bağdat’ta geçiren ve bundan ötürü Arap lakabıyla anılan Mahmut Şevket Paşa, sert bir mizaca sahip, süratle iş gören ve görülmesini isteyen bir Osmanlı Paşası’ydı. Abdülmecid devri mutasarrıflarından olan Çeçen asıllı Kethüdazade Süleyman Bey’in oğlu olan Mahmut Şevket Paşa, Mekteb-i Harbiye ve Erkan’ı harbiye okullarından mezun olduktan sonra Erkan-ı Harbiye Dairesi'nde tercüman olarak çalışmaya başladı. Arapça ile birlikte Almanca ve Fransızca dillerine hakimiyetiyle bilinen Mahmut Şevket Paşa, silah satın alma komisyonunda yer alıp Almanya ve Fransa’ya seyahat ederek, alınacak silahların seçiminde önemli rol oynadı. II. Abdülhamid dönemi önemli projelerinden olan Hicaz demiryolu hattında, ferik rütbesini almasının ardından telgraf hattının kurulmasından sorumlu memur olarak atandı. Ancak verilen bu görev Mahmut Şevket Paşa’nın II. Abdülhamid’e olan duygularını tamamen değiştirdi.

Kosova valiliği görevi sırasında İttihat ve Terrakki Cemiyeti ile ilişki kuran Mahmut Şevket Paşa, rejim aleyhtarlığına göz yumdu. II. Meşrutiyet’in ilanıyla ve İstanbul'dan Meşrutiyet'in korunması için Üçüncü Ordu'dan avcı taburlarının istenmesi üzerine siyaset sahnesinde hızla yükselmeye başladı. 31 Mart Vakası'nın ardından İstanbul'a yürüyen Hareket Ordusu'nun başında İstanbul'a geldi ve şehirde sıkı yönetim ilan etti. Kısa zaman içinde etkin bir rol oynayarak ll. Abdülhamid'in tahttan indirilmesinde ve Sultan Reşad'ın (V. Mehmed) tahta çıkarılmasında etkili olan Mahmut Şevket Paşa, V. Mehmed’in sadrazamı oldu.Eskiden beri tam olarak anlaşamadığı İttihat ve Terakki ileri gelenleriyle, sadrazam olarak iktidarının paylaşılmasına izin vermeyen bir kişiliğe sahip olan Mahmud Şevket Paşa arasındaki sürtüşmeler giderek büyüdü ve cemiyet onu bir tehdit olarak görmeye başladı. Harbiye Nezareti’ndeki çalışmalarını tamamladıktan sonra yola koyulan Mahmut Şevket Paşa, Beyazıt civarlarında silahlı saldırıya uğrayarak öldürüldü. Cenazesi ise 31 Mart Şehitleri anısına dikilmiş Abide-i Hürriyet'in bulunduğu Hürriyet-i Ebediye Tepesine gömüldü.

beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.
Kaynakçalar

Zekeriya Türkmen, Mahmut Şevket Paşa, Diyanet İslam Ansiklopedisi, 2003, cilt.27, sf. 385

DİĞER ANSİKLOPEDİLER
KELAM

Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.

İbn Haldun