Ernest Miller Hemingway

Ernest Miller Hemingway
  • Doğum

    21 Temmuz 1899-ABD

  • Ölüm

    2 Temmuz 1961-ABD

  • Meslek

    Roman ve hikaye yazarı

Ernest Miller Hemingway, Amerikan roman ve kısa hikaye yazarıdır. 20. yy.'ın en çok tanınan yazarlarından biridir. 1954 yılında Nobel Edebiyat ödülü almıştır. 1953'te de Pulitzer ödülünü almıştır. Fidel Castro ile yakın dostlukları olmuştur. Fidel Castro, Hemingway'in ölümünün ardından, başkent Havana'ya onun adına bir anıt inşa etmiştir. 1961 yılında Idaho’da kendini av tüfeği ile vurarak yaşamına son verdi. Edebiyat otoriteleri tarafından Hemingway'in çoğu eseri, bugün Amerikan edebiyatının başyapıtları kabul edilir.

Şubat 1899 yılında Chicago yakınlarındaki Oak Park şehrinde doğmuştur. Babası Dr. Clarence Hemingway, oğlunun hayatında ve izlediği yolu seçmesinde büyük ölçüde tesirli olmuştur. Michigan Gölündeki balık avları ve çocukluğunda başından geçen hadiseler onun ilk ilham kaynaklarıdır. İlk yazıları ise Ring Lardner’i taklit ederek Okul Gazetesine yazdığı fıkralardır. Koleji bitirince memleketinden ayrılarak Kansas’taki City Star Gazetesine girmiştir. Buradaki çalışmalarının yazarlık şahsiyetini şekillendirmesinde büyük tesiri olmuştur. I.Dünya Savaşının patlak vermesi üzerine asker olmak isteyen Hemingway’ın müracaatı gözlerindeki bozukluk sebebiyle kabul edilmemiştir. Ancak Kızılhaç’a kamyon şoförü olarak girip İtalya’nın Fosfalta di Pieva bölgesine gitmiştir. İtalya’daki bu 4 savaş senesi onun en çok etkilendiği hususlardan biridir. Savaş sona erdikten sonra İtalya’da kalarak bir süre Amerika’daki Toranto Star Gazetesinin muhabirliğini yapmıştır. Buradan Paris’e geçerek diğer Amerikan yazarları Ecra Pound ve Gertrude Stein ile çeşitli çalışmalarda bulunmuştur. İlk önemli kitabı bu yıllarda yayınladığı kısa hikayeler ve imajist fikirlerden meydana gelen Zamanımızda’dır. Sade ve teklifsiz üslubu ile dikkatleri üzerine çeken bu kitap, onun edebi şahsiyetini yansıtan ilk eseridir.

İlk romanı ve ikinci mühim kitabı savaş sonrası dönemin gayesizliğini ve bu dönemin kaybedilen neslini anlattığı Güneş de Doğar adlı eseridir. Bu kitap ona şöhretin yolunu açmıştır. 1930 yılından sonra da İspanya, Afrika ve Florida’da uzun süre kalarak avcılık, dalıcılık gibi işlerle uğraşmıştır. İspanya iç savaşı sırasında ve II. Dünya Savaşında muhabirlik yapmıştır. 1945 yılından sonra Küba’da Havana yakınındaki Finca Vigia’ya yerleşerek, Castro rejimi kendisini sınırdışı edinceye kadar çalışmalarını burada sürdürmüştür. Sonra İspanya’ya giden, kısa süre sonra da Amerika’ya geri dönerek İdaho’ya yerleşen Hemingway, 1954 yılında Nobel edebiyat ödülü almıştır.

Sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine hastaneye kaldırılmıştır. Onun “Hayat, ölüme yakın oldukça zevklidir!” felsefesi kendisini kurtaramamıştır. Arka arkaya ruhi bunalımlar geçirerek hafızasını kaybetmiştir. Şubat 1961 yılında Ketchum’daki evinde intihar etmiştir.

Bir çok yazarın süslü deyimler ve laf kalabalığından ibaret olan edebiyatı benimsediği bir dönemde yazmaya başlayan Hemingway, hiçbir zaman bu yolu tasvip etmemiştir. Lisanı sade şekli ile kullanmayı, lüzumsuz kelimelerden kaçınmayı seçmiştir. Hemingway stili bir lise öğrencisinin anlayabileceği seviyede, girift olmanın dışında ancak oldukça aktüel bir üsluptur. Cümlelerinin kısa ve basit olması, tasvirlerin, sıfatların yerli yerinde kullanılması eserlerinin geniş ölçüde okunmasının en mühim sebebi kabul edilmektedir.

Hemingway hayatı boyunca altı roman yazmıştır. Bunlar Güneş de Doğar (1926), Silahlara Veda (1929), Sahip Olmak ve Olmamak (1937), Çanlar Kimin İçin Çalıyor? (1940), Irmağın Karşısında ve Ağaçların Arasında (1950), Yaşlı Adam ve Deniz’dir. Kısa hikâyeleri ise Zamanımızda (1925), Kadınsız Adamlar (1927). Diğer önemli eserleri Katiller, Francis Macomber’in Kısa ve Mutlu Hayatı, Klimanjaronun Karları, Günortası Ölüm, Hareketli bir Bayram, Afrika’nın Yeşil Tepeleri ve I. Dünya Savaşı sonrası Türkiye’yi de anlattığı Ernest Hemingway’dır.

Yeni Rehber Ansiklopedisi İstanbul:Türkiye Gazetesi