Ahmet Ağaoğlu

Ahmet Ağaoğlu
  • Doğum Tarihi ve Yeri

    1869, Azerbaycan-Şuşa

  • Ölüm Tarihi ve Yeri

    19 Mayıs 1939, İstanbul

  • Meslek

    Tarihçi, Hukukçu, Yazar

  • Eserleri

    Serbest Fırka Hatıraları, Serbest İnsanlar Ülkesinde, Üç Medeniyet

  • Ebeveynler

    Mirza Hassan, Taze Khanum

  • Sitare Ağayev

Akademisyen, yazar ve gazeteci olan Ahmet Ağaoğlu Azeri Türkmenlerinden olup, Rus okulundaki eğitiminden sonra Paris Sorbonne Üniversitesi’nde tarih, dilbilim ve hukuk eğitimi almıştır. Eğitimini tamamladıktan sonra Azerbaycan’a dönerek öğretmenlik ve gazetecilik yapmış; milliyetçilik faaliyetleri ile uğraşmıştır. İstanbul’a gittiği 1909 yılında İttihat ve Terakki Cemiyetine katılıp Türkçü söylemlerin sözcüsü olarak öne çıkan Ahmet Ağaoğlu, Meclis-i Mebusan’a seçilmiştir. Rusya’daki Bolşevik ihtilali ile oluşan ve Ekim Devrimi de denilen ihtilalden sonra Azerbaycan’ın bağımsızlığına destek vermek için anavatanına dönmüştür.

I. Dünya Savaş’ı galibi itilaf devletlerince Malta’ya sürülen Ahmet Ağaoğlu, serbest kaldıktan sonra Milli Mücadele’ye katılmıştır. Milletvekilliği yaptığı sırada fikirleri ile öne çıkmış; Batılılaşmaya tam olarak destek vermiştir. Savunduğu siyasi liberalizm ile Kemalist rejimin hedefi haline geldiği gibi onun hedef alanına girenlerde olmuştur. Örneğin; başta Ahmet Ağaoğlu, ardında Halim Sabit, Kazım Nami gibi isimler, savaş yıllarında İslam Mecmuası adlı bir dergi çıkartarak Türk toplumu, Osmanlı ailesi, kadının toplumdaki yeri gibi konulara parmak basmış İslamcı Sebilürreşad dergisi ile kıyasıya bir tartışmaya girmiştir. Bu İslamcı Sebilürreşad tarafında ise Mehmet Akif, İzmirli İsmail Hakkı, Babanzade Ahmet Naim gibi isimler yer almakta; ve bugün dahi önem arz eden ve çözülmesi gereken hususlar üzerinde durmuşlardır.
 

Yüce, Nuri, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 1988, cilt 1, sayfa: 464-466

Osmanlı İmparatorluğu Ansiklopedisi İstanbul: Alfa Basım 2014