Ahmed Arif

Ahmed Arif
  • Doğum

    21 Nisan 1927/Diyarbakır

  • Ölümü

    2 Haziran 1991/Ankara

  • Meslek

    Şair, gazeteci

Ahmed Arif, gazeteci ve şairdir. Hasretin Prangalar Eskittim adlı şiir kitabı Türkiye'de en çok basılan eserlerden biridir. Şiirleri Ahmet Kaya ve Cem Karaca gibi sanatçılar tarafından bestelendi. Türk edebiyatındaki Türkçe'yi en iyi kullanan şairlerden birisidir. Şiirinin ilk zamanlarında Orhan Veli'nin etkisi görülse de sonraları Nazım Hikmet etkisi daha belirgindir. Şiirlerinde kuvvetli lirizm ve hayal gücü hakimdir.

AİLE HAYATI

21 Nisan 1927'de Diyarbakır'ın Hançepek semtindeki Yağcı sokak 7 no'lu evde dünyaya geldi. Asıl adı Ahmet Önal’dır. Öz annesinin adı Sayre’dir. İki yaşındayken, kardeşinin doğumu sırasında annesini kaybeden Ahmet Arif’i büyüten, emziren, yedirip içiren, eğiten Arife annesidir. Babası, Kerküklü Arif Hikmet’tir. Rivayete göre, babasının büyük babası Diyarbakır’a Rumeli’den göçmüştür. Babasının sivil hayattaki son görevi, nahiye müdürlüğüdür. 26 Haziran 1967’de hayatının sonuna dek beraber olacağı Aynur Hanım ile evlendi. Babası 1953 yılında ölmüştür.

EĞİTİM VE ÇALIŞMA HAYATI

İlkokulu Diyarbakır Siverek’te okudu. Ortaokulu Şanlıurfa’da bitirdi. Afyon Lisesi’nde yatılı olarak okudu ve aynı liseden mezun oldu. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü’nde okudu fakat üniversite eğitimini tamamlayamadı. Üniversiteye başladıktan bir yıl sonra Merkez Bankası’nda işe girdi. 1951 yılının Ekim ayında başlatılan “Solcu Tevfikatı”nda gözaltına alındı ve uzun süre tutuklu kaldı.7 Ekim 1954’te tahliye edildi ve Ankara’ya yerleşip mütevazı bir hayat sürmeye başladı.1956’ dan itibaren "Medeniyet", "Öncü" ve son olarak "Halkçı" gazetelerinde düzeltmenlik yaptı.

EDEBİ HAYATI

Şiir yazmaya daha 16-17 yaşlarında iken başlayan Ahmet Arif’in “Gözlerin” isimli ilk şiiri, 1942 yılında Afyon Halkevi dergisinin Kasım sayısında yayımlandı. Aynı yaşlarda yazdığı şiirleri “Seçme Şiirler Demeti” adlı bir dergide Neyzen Tevfik’in şiirleriyle yanyana basılmıştır. İlerleyen süreçte şiirleri başta Pazar Postası olmak üzere birçok dergi ve gazetede yayınlandı.Asıl sanatını ve kişiliğini 1948-1954 arasında "Yeryüzü", "Beraber", "Seçilmiş Hikayeler", "Yeni Ufuklar", "Kaynak" dergilerinde yayınlanan şiirleriyle ortaya koydu. Ardından uzun bir suskunluk dönemine girdi.1968 yılında ilk ve tek şiir kitabı olan “Hasretinden Prangalar Eskittim”i çıkardı. Kitap yayınlanmasından sonraki 12 yılda 18 baskı yaptı. Bu şiir kitabı Türkiye’de en çok basılanlar listesindeki yerini korumaktadır. Orhan Veli’nin etkisinin sürdüğü bir dönemde şiire başlayan Ahmet Arif, Nâzım Hikmet’in açtığı yolda yürüdü. Birbirini takip eden kısa ve vurucu dizeler, yinelemeler, bölümlemeler; şiirine hem özü yansıtan bir ritm kazandırdı hem de imgelerini kuvvetlendirdi. Ancak ondaki ritm, temellerini, sesten değil gözden aldığından dolayı daha derinlere inerek büyük bir lirizmin kaynağı oldu. Birçok şiiri ünlü sanatçılar tarafından bestelenmiştir.1940-1955 yılları arasında değişik dergilerde yayınladığı şiirlerinde kullandığı kendine has lirizmi ve hayal gücüyle Türk edebiyatındaki yerini aldı. Ankara'da yalnız yaşadığı evinde 2 Haziran 1991 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.

      Refik Durbaş, Ahmed Arif Anlatıyor, Cem Yayınevi, İstanbul 1990.

      Veysel Öngören, Ahmed Arif’le Bir Konuşma (Ankara Birliği Dergisi, Mart 1970).

      Cemal Süreya, Şapkan Dolu Çiçekle, Yön Yayınevi, 1969.