Abdurrahman El-Hazini

Abdurrahman El-Hazini
  • Yaşadığı Dönem

    12. Yüzyıl

  • Meslek

    Astronom, Mekanik Alet Ustası

  • Eserleri

    Kitabü Mizami'l Hikme , Risale Fi'l-Alat

  • İcatları

    İki Eşit Kefeli Terazi, Dakika Terazisi, Hikmet Terazisi, Üçgenli Aleti

El-Mervezi’nin Bizans asıllı kölesi olan Abdurrahman El-Hazini, sahibinin sağladığı imkanlar ile felsefe ve matematik gibi devrinde alabileceği en iyi eğitimleri alarak 11.yüzyılın en önemli astronom ve mekanikçisi olmayı başardı. Uzun yıllar en güvenilir zîc olarak kabul edilen ünlü zîcini Selçuklu Sultan Sencer için hazırladı ve yine onun hazinesinde kullanılmak üzere, kendisine her çağın ilmî alet yapıcıları arasında mümtaz bir mevki kazandırmış olan “mîzânü’l-hikme” adını verdiği bir hidrostatik terazi yaptı. Bu terazi sayesinde metallerin ve taşların saf olup olmadıkları, iki elementten meydana gelen alaşımlarda metallerin karışma oranları bulunabiliyordu ve hassasiyet yönünden daha önce yapılanlardan çok üstündü.

Sultan Sencer devrinde (1118-1157) bir ilim ve edebiyat merkezi haline gelen Merv sarayında çalışmalarını sürdüren ve öğrenmeye sürekli devam eden El-Hazini dindar biri olarak derviş gibi giyinir ve mütevazi bir hayat yaşardı. Hazini ilmin gereği olarak kendinden önceki bilim insanlarından etkilenmiş ve kendisi de birçok kişiyi etkilemeyi başarmıştır. Batılı astronom George Chrysococces ve Theodore Meliteinotes kendisinden etkilenen bilim adamlarından bazılarıdır. Hakkında yeteri kadar bilgi bulunayan El-Hazini'nin en önemli eseri olan Kitabü Mizani’l-Hikme’de yapmış olduğu terazisini anlatır. 
Ökten, Sadettin, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt 1, 1998
Efe Yeşildurak, Sultan Sencer Devri Selçuklularda İlmi Hayat, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, c.8, sayı.36