Abdullah Ahıskavi

Abdullah Ahıskavi
  • Doğum

    18.yy

  • Ölüm

    18.yy

  • Meslek

    İlim adamı, müderris

Abdullah Ahıskavi, dini ilimler yanında tarih, astronomi, coğrafya ve tıp alanlarında eser veren Osmanlı ilim adamıdır. Ayasofya Medresesi’nde müderrislik yaptı.

Bugün SSCB sınırları içinde kalan Ahıska’nın köylerinden olan Orpala’da doğdu. Daha çocuk yaşta yetişen Ahıskavi, devrinin ilim adamlarından olan babası ile Şam’a gitti ve bir süre burada kaldıkları Salihiyye’de ilk öğrenimine başladı. Eğitiminden sonra Ahıska’ya döndüler ve burada babasının hayatını kaybetmesi onu Kars’a kadar sürükledi. Kars’ta hadis ve fıkıh derslerini gördü ve icazet aldı.

Erzurum ve Diyarbekir gibi şehirleri gezerek devrin önemli alimleri ile tanıştı ve onlardan tefsir, aruz, hesap ve hendese ile usul’i irtifa dersleri aldı. Daha sonraki yıllarda hocası tarafından Mısır’a gönderilen Ahıskavi, burada bir süre kaldıktan sonra 1761 yılında İstanbul’a giderek dersler vermeye ve eserlerini yazmaya başladı. Vefatında Karacaahmet Mezarlığı’nda Söğütlüçeşme civarına defnolundu.

Antropoloji, astronomi, biyoloji, kimya, coğrafya, tarih ve biyogragi gibi değişik konuları barındıran kitabı ‘’Revamizü’l-ayan fi beyani mezamiri’l-uhud ve’l-ezman’’ Arapça olan bu 5 ciltlik eser oldukça önemlidir.

Diğer önemli eserleri ise; Muhtasaru Revamizi’l-ayan, Levamiu’l-envar, Mirkatü’t-Tarikati’l-Muhammediyye ve Merdatü’ş-şeriati’l-Ahmediyye, Camiu’l-fusul fi ileyi’l-furu ve’l-usul, Rumuzü’l hakayık ve künuzü’d-dekayık, Bediu’n-nizam adlı eserlerdir.

Baltacı, Cahit, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, cilt 1, 1998